Chương 16. mẹ chưa từng bầu trời trong mắt Lam

Có sinh vật không biết nói bằng ngôn ngữ của con người. Nhưng biết lắng nghe những mà con người từng thành lời. Có những đôi cánh không bay đi thật xa. Chỉ bay vừa đủ qua một khoảng sân. Để mỗi lần đáp xuống, lại một mái nhà trở nên đầy một .

sáng bằng thứ ánh sáng rất quen. Nắng qua hàng , mái ngói đã ngả rêu, len qua khế ngoài sân rồi dừng bậu sổ vẫn luôn mở rất sớm. Nhưng hôm nay, sáng có một điều khác: bầu trời phủ lớp mỏng, không xám hẳn xanh, chỉ như một tấm khăn vài đã giặt quá nhiều lần - mềm đi, nhạt đi và dịu xuống. Người ta hiệu mùa . con thì rằng tấm áo mới cho trời.

Lam mở mắt trên thấp . cánh xanh khẽ rũ, vài sợi lông rung lên dưới ánh sáng , ánh lên màu như mặt lá sau cơn đêm. Chú không có đồng , nhưng chú biết: nắng đã chạm đến cầu nơi ngủ, và căn nhà đã bắt đầu thức. chổi tre quét sân, nước kéo từ giếng lên, nắp nồi va rất nhẹ , tất hoà vào nhau như một bản nhạc mà chỉ ai căn mới nghe trọn vẹn.

mẹ , tay bưng rổ rau vừa . Bà đặt rổ xuống bậc thềm, rồi ngẩng nhìn lên trời. thoáng lặng. , nhưng đủ nhận ra ánh mắt bà có gì xa hơn mọi ngày. Bà không nói gì, chỉ thở ra, cái thở của đã quen giữ nhiều điều trong . xuống, bắt rau. Những tay thoăn bỏ lá già, động tác đã thói quen, như cách bình minh tìm đến .

Lam , đậu trên thành giếng. phản chiếu bầu trời, nhưng bầu trời giếng tĩnh hơn bầu trời thật: , không mây chạy, chỉ có xanh đứng yên. cúi đầu nhìn hình của mình, đốm xanh nhỏ trên nền lặng. Đôi khi ký ức cũng giống giếng, không giữ lại mọi , điều đã thật sự lắng xuống.

Trong , tiếng dao thái rau vang lên. mẹ bữa sáng, từng động tác nhàng, - không phải vì bà thời gian, mà vì đã học được cách sống chậm với điều . hành phi thơm lừng hoà cùng mới, mùi bếp, mùi nước mắm pha chút . là mùi một buổi sáng thường, thường một ngày nào đó đi, cả nhà thấy trống trải.

Đốm ra phòng, vừa chỉnh cổ áo. cao ngoái một chút, chiếc áo vốn rộng giờ vừa vai. Người ta nhận trẻ con lên nhờ chiều cao. Ít ai để rằng lên trước cả vóc dáng khi là ánh . Cậu hiên, ngước nhìn bầu , với :

"Chắc sắp mưa rồi mẹ?"

Người khẽ gật , không lời ngay. Động tác nhẹ, như thể câu nói đã được nghe năm trước, từ một người khác, ở một buổi sáng . Lam đầu nhìn cậu, tròn cả vòm trời đang dần chuyển màu. Cậu không nói gì thêm, chỉ dắt xe ra sân, sợi dây thắng như mọi khi – bàn tay bắt đầu những chiếc ốc vít , quen việc sửa sang thứ trong , như cách học làm người đàn ông trưởng thành.

Cỏ chạy , vẫn còn sau giấc ngủ. Con ôm cặp trước ngực, đi vừa nhìn chuông trên mái hiên:

"Hôm nay chuông gió không kêu hè."

Đốm : "Tại chưa gió đó mà."

Cỏ nghĩ một lát rồi hỏi: " gió đang khác rứa?"

Không ai trả lời. Có câu hỏi của trẻ không cần đáp án, bởi chính chúng đã án đẹp nhất. Con bé , đưa tay ra: " . Hôm mây dày dữ hè."

khẽ kêu "Laaam..." bay đậu lên ngón tay con bé. Đôi nhỏ bấu rất nhẹ, sợ làm người bạn . Cỏ cười, áp vào bộ xanh:

"Lam có thấy mưa hông? sẽ mùi chi hè?"

Người ở bếp nghe con, khẽ mỉm cười. Một cười rất , như ánh còn sót trên bậu cửa. không lên tiếng, nhưng lòng bà, câu hỏi của con gái gợi lên một ký ức xa: hồi bà nhỏ, hay dưới gốc cây vối nhà bà , mây hỏi gió . mưa, bà từng thắc nước từ trời lại mát đến vậy. Mẹ bà chỉ và nói: " vì mang từ những nơi lắm, nó nhớ nên mới mát đó ." Ngày ấy bà không hiểu hết. Nhưng bây giờ, nhìn con , chợt nhận ra câu của người lớn không phải cho trẻ con hiểu ngay, mà chúng lớn lên .

dắt xe ra, ông cúi xuống kiểm tra xích lúc, những ngón tay chai sần lướt qua mối nối một cách thục. ông lên, căn nhà. một thoáng. Lam ánh ấy dừng hơn mọi ngày. Có thể ông cũng đang nghĩ về sắp , có thể ông đang một buổi sáng nào đó trong khứ, hoặc có ông chỉ giản là nhìn ngôi mình đã dựng bằng sức. Dù là gì, ông không nói .

Khi đạp của cha, của Đốm và bước của Cỏ lần lượt khuất sau hàng tre, khoảng về với nhịp chậm thuộc. Người vẫn ngồi nhặt rau. Lam đậu trên gỗ, chiếc khăn len nhạt bà đang đan từ tối . Một sợi len xuống, lay theo gió. Có những vật nhỏ bé như thế, nếu đi, sẽ không đổ, nhưng sẽ một gì đó .

Thế giới của Lam một khoảng sân, nhưng hơn nhiều bầu trời rộng bên ngoài. Bởi bầu của chú chưa bao giờ được đo những nơi mình bay , mà bằng những nơi lần đều có người cười gọi một tiếng khẽ: "." bay lên hiên, ngắm bộ ngôi nhà trong . Mái ngói đã ngả màu rêu, nhưng vệt sáng trên nó trông như một tấm thảm dệt từ ánh . Chú nhìn xuống chiếc , cây khế, chiếc ghế , khung cửa , và cả mẹ đang cần rổ rau. Có những bình thường nhất là đáng giữ nhất.

Buổi đến chậm. mang áo từ dây xuống, từng chiếc áo thơm mùi rất thận, tay áo vuốt phẳng, cổ áo chỉnh ngay. Lam bay , . Bà ngẩng lên, nhỏ:

"Đói bụng chưa hả Lam?"

khẽ kêu tiếng, bà mỉm cười, rồi lấy một ít gạo nếp , bẻ thành từng miếng nhỏ, trên bậu . bước từng bước đến, , rồi lại ngước . tay nhẹ lông sau gáy . Động tác ấy đã lặp lại biết bao , đến mức không bắt đầu khi nào. yêu thương không được nhớ bằng ngày tháng, chỉ bằng sự lại rất dịu dàng.

Chính lúc , ngoài cổng có tiếng gọi. Là dì , tay dắt đạp, sau là Hùng ôm một chiếc hộp giấy .

"Chị Nga ơi!"

Người mẹ đứng lên, mở . Hùng , mở hộp, trong là vài chiếc bánh vàng ươm, thơm mùi tôm: "Dạ, mẹ con gửi cho dì ạ."

Người mẹ nhận lấy, cảm rồi hai mẹ uống nước. chỉ đứng nói vài câu, rồi , Hùng còn lại vẫy với Lam:

"Hôm khác con qua chơi với Lam nữa ."

Lam khẽ vỗ cánh như lời hẹn. sân lại yên, chỉ người mẹ, và .

Bà ngồi ghế, nâng len lên, lặng cuốn lại. Động ấy ra rất tự nhiên, đến nỗi chẳng ai nhớ. Nhưng sau, có chính khoảnh rất nhỏ là điều còn lâu nhất ức một ai đó. Lam nhìn , không thế là nhớ, chú cảm nhận sự bình và cả một gì đó như thời gian đang qua rất khẽ.

Bà ngẩng lên cây , lá đã ngả vàng, rồi lên bầu dần chuyển sang xanh nhạt.

"Trời bị đón mưa rồi hè ."

chỉ đầu, bà nói , chú, nhưng cũng như nói mình:

" xưa, còn , mỗi trời mưa, bà ngồi dưới hiên, đám mây, : 'Trời đang nhặt những giọt đem cho đất đó con.' Mình hổng tại răng trời phải , nhưng bảo, trời cũng ký ức, nó phải đi khắp để những gì , rồi mới trút xuống - mà trút xuống để mát cho những gì yêu thương. Mình lên, rồi mới thấy… ngoại nói rứa. Nước chỉ nước, nó mang theo những kỷ niệm của trời."

Lam không hết, nhưng lặng im, chú hiểu điều quan : người mẹ đang kể. đó là hiếm bà làm, vì bà thường giữ suy cho riêng . vỗ nhẹ, đáp xuống đầu bà, để rằng chú đang lắng nghe. đưa vuốt chú, lặng dài rồi bà tiếp, chùng một chút:

"Sau , khi bà mất, lần trời sắp mưa, mình ra ngồi hiên, nhìn mây. những lần mình bà trong mây - bà mặc bà màu nâu, ngồi gác tay , như ngày vẫn ngồi. Nhưng đó chỉ là mây thôi, mà mình vẫn . Bởi vì ngắm mây cách mình giữ bà lại."

Lam kêu, như một lại. Chú an ủi lời, sự hiện diện nhỏ bé của chú đã khiến bà dịu lại. Bà mỉm cười, lau vội khóe mắt. tượng ấy, về , sẽ là một trong những điều mà nhất: người mẹ kể về ký ức của , ve , khoảng sân đầy và bầu trời dần sắc.

Buổi . Đốm về sớm mọi ngày vì giáo bảo sắp có to. Đốm dựng xe, Lam lập tức bay xuống đậu trên ghi đông, chú nghiêng đầu như đang kiểm xem cậu có mệt không. , từ túi áo ra một xanh:

" nhớ , đã hứa với mi."

không vội ăn, chỉ chạm mỏ nhẹ tay cậu - điều vui là quả , cậu đã về. Cỏ bức tranh trường chạy lại, con bé lên cho Lam xem: bức bầu với đám mây trắng, khế, mái ngói, một chú vẹt dang cánh.

"Con vẽ đó, với . Giống ?"

Lam khẽ rồi nghiêng bức vẽ thật lâu. Nếu chú mỉm cười, có chú đã mỉm cười.

cha sau . Ông gió chiều đã bắt đầu mát. Khi ông bước , bay vòng rất quanh ông rồi gỗ, thể ông ngồi . Ông , đặt tay lên lưng , . Ánh mắt ông nhìn khoảng , một nữa, trầm . Ông nói gì, Lam ông ra một hơi dài - cái thở ra làm việc vất vả, đặt mông xuống chiếc ghế cũ kỹ này, dường như âu lo được gió thổi một .

Bữa quây . Người gắp thức cho con. kể trường. Cỏ kể hôm được cô vì đọc . Người mẹ thỉnh thoảng gật đầu, lần bà không im lặng. Bà nói một khiến cả nhà ngạc nhiên:

“Chiều ni mẹ ngồi một , như hồi nhỏ, Lam đó .”

cha nhìn , ánh lại:

“Rứa ? nhớ chi không?”

khẽ cười: “Nhớ bà đó. Nhớ mấy buổi chiều mưa bà hay ngồi hiên, kể chuyện cổ tích. Mà đó mình toàn hỏi ngẩn: răng nước mưa mát, tại , tại răng con dế biết hát… mới , có câu hỏi cần trả , mà cứ hỏi để được ngồi cạnh lâu .”

Đốm lặng , rồi khẽ nói: “ chừ mẹ nhiều mô.”

Người mẹ đầu : “Mẹ đứa đâu. Mẹ giấu mấy chuyện .”

reo lên: “ chi rứa mẹ? kể !”

Người xuống, nhìn con gái và con , ánh mắt xa , rồi bà kể một chuyện : hồi mười hai tuổi, có một buổi chiều mưa rất lớn, bà bà hiên, đếm những giọt mưa từ mái . hỏi bà ngoại: " giọt mưa đi nhau hông bà?" Bà ngoại : "Có , giống như người trong một . Có giọt rơi trước, giọt rơi sau, nhưng cuối cùng xuống một chỗ. Chỉ là mỗi giọt có bay riêng ." Bà kể xong, cả nhà lặng đi một giây. chớp :

" mẹ mình là giọt mưa nào hả ?"

Người mẹ con gái, : "Mẹ là giọt mưa thích đi chậm, để ngắm . Còn giọt nhảy xuống , nên lúc nào ướt đẫm niềm ."

nhà bật cười. Tiếng cười hiên, hoà tiếng gió đang bắt đầu mạnh . Lam đậu sổ, vào. không cười, nhưng chú hiểu - đó thứ phúc mong manh nhưng thật, tạo ra từ câu chuyện , từ sự sẻ những điều đã giấu bấy lâu.

Đêm xuống. Một gió mạnh hơn lướt , chuông gió hiên ngân lên những âm thanh trong . cha ngửa mặt trời: "Mưa sẽ về đêm nay."

Người mẹ dọn dẹp bếp, , ngồi chiếc gỗ, trên vai bà. không gì, nhìn lên . nhìn theo, chú phản non đang bị mây che lấp dần. bà lên tiếng, rất , như thì chính mình và Lam:

"Có những điều chưa kể, hông muốn giấu, mà mình nghĩ… kể ra thì nỗi nhớ sẽ vơi đi. Nhưng nếu vơi đi, mình được những đã đi xa ?"

không , chỉ áp vào bà, một cái ôm không . Bà khẽ mỉm cười: "Lam hiểu thiệt hè."

bà tiếp: "Nhưng … rồi một , Đốm, Cỏ, nó sẽ lớn, xa. từng , nếu xa ni, làm bầy nó nhớ về ? nay, khi nhìn Cỏ vẽ, nghe Đốm , mình mới thấy… hông cần phải từng tiết, chỉ cần có , một chiếc , một con xanh luôn chờ bầy nó sẽ đường về."

Lam "Laaam..." như đồng tình.

Đêm , cơn đầu mùa bắt đầu . Những nước đầu tiên chạm xuống mái ngói, lên tiếng tí đều đặn nhịp bài ru cũ. Người mẹ trở vào nhà, đóng cánh cửa bếp, một ô cửa sổ hé mở. Lam bay vào trên thanh , nhìn màn mưa ngoài sân. Từ trong nhà, đèn vàng ấm soi ra khoảng sân đang dần , chiếu những đất.

Đốm đã ngủ. cha ngồi trong bếp, uống chén trà , nhìn ra mưa. Người ngồi gần bên, vẫn đan khăn, sợi len nhạt giờ đã dài . Bà với ông: " về rồi ."

Ông :

", mưa về. Lại một mưa nữa."

ra khung , Lam lim dim: "Mình biết bao điều kể bầy con. Có , hết thì mình sẽ nhẹ hơn."

Ông tay bà: "Từ mà . Đời mình còn dài, mà nhỏ đang lớn dần. nó rồi sẽ hiểu, phải kể hết một ngày."

Bà cười, sang nhìn ra khoảng sân, nơi cơn đang trút , lấp lánh dưới ánh đèn. Lam đã , đôi tai nghe tiếng rơi - âm của sự , ký , của những điều đã kể . được sự áp của ngôi nhà, dù bên ngoài trời đang mưa. Có lẽ, đó là điều nhất: kỳ mùa mưa , ngôi vẫn sẽ sáng , ghế ngồi, và vẫn có người chờ.

Và rồi, giữa mưa đều , Lam chợt nghĩ : bầu của chú phải . Nó cần để một nhà, một cây khế, ghế gỗ, và một đèn . Cũng như những điều mẹ kể - chúng cần tuôn trào hết một lần, sẽ được ra từ, theo mùa , để những con lớn lên và hiểu rằng, tình yêu của mẹ trong những lời đã nói, ở những lời bà vẫn giấu, dành cho ngày này.

Mưa rơi mãi. sân ướt đẫm, chiếu đèn thành vệt sáng linh. Cây khế nghiêng mình đón nước, lá rung rinh. Trong nhà, hơi từ bếp củi vẫn ra, quyện tiếng một bản hòa ca không . Lam toàn chìm giấc , trong của , chú một xanh - không phải bầu trời bên ngoài, bầu trời trong mắt : trong mẹ là những ức, cha là những lo toan, trong mắt Đốm là sự trưởng , trong mắt Cỏ niềm tin. Và chính cái bầu trời ấy, dù hay nắng, vẫn sẽ ở đó, vẫn , vẫn , nơi để trở .

------

Bầu trời trong mắt xanh thẳm
Như bà giấu trong mưa.
hay ngồi nhìn mây từ thuở nhỏ
Để về dáng xa.

Bầu trong cha lặng lẽ
Như ghế cũ mòn hơi ấm thời gian.
Cha nhìn , nhìn cây khế
Như đếm từng tuổi thầm.

Bầu trời trong mắt lớn dần
Như vết xước ngày còn .
Cậu lớn
điều không nói.

mắt Cỏ trong veo
Có trắng, chim bay.
một chú vẹt xanh đang
Ở một rất đỗi ngây.

Lam có bầu trời riêng
Không rộng lớn, xa xăm.
Chỉ đủ để nhà,
một vòng về sáng hôm .

16