truyện đặc biệt 5. Khoảng trời của

Có những đứa trẻ không lớn lên bằng những bài học vỡ lòng đầu tiên. lớn bằng những buổi . buổi chạy chân trên sân gạch còn hong hơi nóng. Một chiều ngồi im nghe lớn kể chuyện năm cũ. buổi chiều ôm vào chim xanh rồi cười đến mắt. Sau này, đã lớn thật sự, ta thường rất một mùa nào đó đã qua. Nhưng hôm ấy là ngày mấy, thì chẳng ai nhớ nổi. Có lẽ ức vốn không ngày tháng. Ký ức chỉ giữ lại cảm . Và cảm giác, không bao phai.

Mùa hè năm chậm hơn mọi . cơn mùa còn ghé ngang rồi đi rất vội, để lớp nước mỏng tang. khế ngoài nhờ vậy mà xanh , dày hơn; từng giọt li ti còn đọng trên đầu lá, nắng sớm bèn lấp lánh hạt tinh vừa vỡ. Cỏ thức dậy sớm. Không vì có việc gì đặc . Chỉ mùa hè khiến đứa trẻ tự nhiên muốn mở mắt sớm hơn một chút. Em bên cửa sổ, chân co lên chiếc ghế gỗ đã nhẵn vì thời gian. trong nhìn sân còn ướt sương. Lam đã thức. Chú rỉa từng dưới ánh nắng ngày, thỉnh thoảng đầu Cỏ. bé cười.

“Chào Lam.”
“...choaào......”

Tiếng chú vang rất nhỏ, như thể mỗi sáng đều phải chào nhau một thì ngày mới mới thực sự bắt đầu. Cái đầu, cái cách chú , đã trở thành của buổi sớm mai, tiếng gà gáy , ánh nắng rọi qua kẽ lá. Cỏ , đời có những nói nhiều mà vẫn hiểu nhau. và em là .

Trong bếp, đang nấu đậu xanh. Hơi mỏng bay , mang mùi gạo và chút dịu lá dứa già. cha chuẩn bị ra vườn sau mấy cành vừa sau trận mưa . Đốm vẫn còn ngủ. tuổi ấy, cậu bắt cao rất , nghỉ hè mà ngủ muộn hơn một chút. Căn nhà vẫn bình như bao buổi khác. Chỉ là luôn thấy mỗi ngày . Đối trẻ con, chiếc lá vừa rơi, con bướm vừa bụi hoa, cũng đủ trở một chuyện. Và cũng có , chính vì mà tuổi thơ luôn dài hơn.

Ăn , Cỏ ôm chiếc giỏ mây nhỏ chạy sân. là bà ngoại đan từ năm , cầm đã nhẵn bóng vì thời gian. mẹ theo, hỏi vọng :

“Bữa con làm chi?”

Cỏ ôm giỏ vào lòng, nụ tươi : “ đi nhặt mấy bông hoa rụng.”

“Làm vậy?”

“Con cũng chưa biết.” Con một , giọng nhỏ lại nhưng rất rõ : “ thấy đẹp... nên giữ thôi ạ.”

Người mẹ bật . Nụ cười nhẹ nắng sớm trên mái tóc.

“Ừ. Đi nhớ mang dép.”

“Dạ.”

Con bé chạy được vài , chợt nhớ điều gì, lại quay dép chân trần. Rồi mới tung đi . Người mẹ đứng nhà theo. mắt dịu như nắng. Bà chợt , Đốm ngày nhỏ như . Cũng chạy đi rồi quay lại vì quên rất nhỏ. Thời gian giống như dòng nước. lên, thì đứa khác bắt đầu thơ . Và bà, người mẹ, ở đó, kiến từng con lần lượt rời khỏi vòng tay mình, để phía trời rộng hơn. Nhưng , có chạy xa đến đâu, quay , như chúng quay khi quên.

Con làng sau cơn mưa thơm mùi đất. Hai bên đường, cỏ non còn đẫm nước, thỉnh thoảng lại ánh lên một vàng nhạt. cúi xuống từng giấy khỏi hàng rào nhà Năm. cánh màu hồng thắm, cánh đã hơi nhăn ở mép. bé vẫn cẩn bỏ tất cả vào giỏ. trong mắt trẻ , không bông nào là . Mỗi cánh rơi xuống đều mang phần của mùa hè, và em giữ tất cả, như lại mảnh nhỏ của hạnh phúc.

Đến khúc , Cỏ gặp Hùng. Cậu bé đang cầm chiếc cần câu tre dài gần bằng người, bên hông đeo cái giỏ nhỏ mồi.

“Chị Cỏ ơi.”

“Em Hùng.”

“Chị đi ?”

“Đi nhặt hoa.”

Hùng nhìn chiếc , rồi cười: “ nhặt hết hoa trong xóm hả?”

lắc đầu, nhẹ theo gió : “Không. chỉ những bông thôi.” Rồi nói thêm, cách con: “Tại... trên cành vẫn còn đẹp. Hái xuống thì tiếc.”

Hùng im vài giây, bàn tay cầm cần khẽ xoay xoay. khẽ gật : “Ừ. Vậy đi câu . Bữa được nhiều... em đem chị.”

: “Ừm, nghe.”

Hai đứa trẻ đi hai . Một đứa theo cần câu, một ôm chiếc giỏ đầy . Con đường vẫn nằm giữa hai đứa, lặng lẽ kiến tuổi đi qua nơi này. Và , mỗi đứa sẽ theo một của con đường ấy vào , để này, khi tình gặp lại giữa dòng đời rộng lớn, ra nhau bởi mùi của đất, bởi tiếng , bởi những điều tưởng đã quên.

Đi thêm một nữa, Cỏ nhìn và Thanh. anh em sinh đôi đang ngồi trước , hoáy làm chóng bằng dưới dẫn của . Nắng đã đầu nhảy nhót trên những tàu lá xé dọc. là người nhìn Cỏ trước: “Chị Cỏ!... Cỏ !” bé chạy , đôi trần đập nhẹ trên .

“Hai em làm chi ?”

giơ chiếc chong chưa hoàn thành, những lá chưa đều: “Cha đang dạy em.”

Cậu Ba ngẩng lên, cười hiền khô như màu áo bạc ông đang mặc: “Qua đây chơi ?”

“.”

Cỏ ngồi xuống chiếu trải dưới gốc . Cậu Ba chậm rãi gấp , đôi bàn tay vốn quen việc đồng áng, vậy khi làm đồ chơi cho con nhẹ nhàng đến lạ. Ông đưa chiếc lá cho Cỏ: “Con thử làm .”

Cỏ túng . Mấy lần đầu gấp , chiếc chong chóng méo xệch. Thanh bật , nhưng chưa kịp nói gì, Trường khẽ kéo tay em trai. Đôi mắt cậu như muốn nhắc rằng, đừng cười khi khác đang cố gắng. Cậu hai , khóe cong , rồi quay sang Cỏ, giọng ông chậm như chảy mương:

“ sao . bằng ... đẹp không phải ở chỗ nó hoàn . Mà mình đã ngồi lâu để ra nó.”

Cỏ đầu nhìn chóng méo méo trong . Con bé bỗng thấy nó đẹp hơn . Có lẽ, mọi điều đời đều vậy. Điều khiến một món đồ quý giá, không vì nó đẹp nhất. Mà vì trong có thời gian của một . Có kiên một . Và có cả một buổi hè không quay trở . Sau , khi , sẽ còn khoảnh khắc - khắc em ngồi dưới gốc xoài, hai cậu em họ sinh đôi và cậu Ba, gấp những chong chóng không hảo, nhưng đong yêu .

Đến khi ôm chiếc giỏ hoa trở về, mặt đã lên hơn chút. Từ xa, em đã mẹ vẫn đứng hiên nhà. Không phải vì lo lắng, chỉ bà thói quen, mỗi khi nghe tiếng chân con trở về, đều ngẩng nhìn ra . Cỏ chạy đến, giơ chiếc chong chóng lên, giọng háo :

“Mẹ ! Cái này... làm đó.”

Người . Chiếc chóng không thật cân, những lá cũng chưa đều. Nhưng cơn gió đầu hạ đầu đi , vẫn xoay. Chậm rãi. đềm. Giống như thơ, phải hoàn hảo. Chỉ đủ bình ngày nào , lớn lên, người ta vẫn nhớ được giác mình từng một chiếc chóng dừa giữa sân đầy nắng. những khoảng trời... không bằng bầu trời trên đầu. Chúng chỉ vừa đủ trong đôi mắt một đứa trẻ. Và đủ để người ấy đi cả cuộc đời.

chóng được người chiếc đất đặt trước nhà. Gió đầu thổi qua, những lá xanh khẽ xoay. Không , cũng chẳng chậm, chỉ Cỏ mỗi lần đi ngang đều dừng lại nhìn thêm một chút. Con bé niềm rất lạ: mỗi khi mình yêu còn ở cũ, em thấy trong lòng đi nhiều. Có lẽ, trẻ vẫn luôn rằng, nếu một điều đẹp đẽ ở đó, thì ngày hôm sẽ tiếp là một đẹp.

ngày nào đó, khi em trở mà chiếc chong chóng không còn, liệu em có mùa hè cũng đã rời ?

chậu, nghiêng đầu ngắm chiếc chóng đang , rồi kêu :

“Laaam... ...”

: “Đẹp ha. Mai làm một cái cho .”

Chú khẽ vỗ , đồng ý.

Sau bữa cơm trưa, nắng bắt đầu đổ đầy sân, biến gạch thành những bàn chói chang. cha nghỉ chiếc võng mắc giữa hai cây hiên, tiếng kẽo đều đều như nhịp thở mùa hạ. Đốm ngồi trong nhà quyển sách vừa của thầy giáo, lưng hơi khom vì chăm chú. Người mẹ vá lại áo học đã ở khuỷu tay của cậu con , những mũi lên xuống đều đặn. có Cỏ là không . Con ôm cuốn tập trắng, lặng lẽ sổ. Đôi khi em vẽ một hoa cánh, đôi khi chỉ tô bầu , lúc hí viết những chữ còn chưa thật ngay ngắn.

Người nhìn sang, khẽ: “Con không ngủ sao?”

Cỏ lắc đầu, bút chì vẫn nằm trên trang giấy: “Dạ... Con quên.”

“Quên chi?”

“Quên ngày hôm nay.”

tay cầm chỉ của mẹ khẽ lại. Bà nhìn con gái thật , trong đôi ấy một nỗi sợ mong manh mà con mới có - sợ đánh mất thật đẹp. Bà mỉm :

“ mai đẹp.”

Cỏ cúi xuống, giọng nhỏ: “Nhưng... ngày mai nay.”

không nói . Bà chỉ tay vuốt mềm của con, những ngón tay gầy ấm một lạ . Trong lòng bà dâng gọi tên. Trẻ con luôn vậy. em chưa , chưa biết , nhưng rất biết những mình thấy phúc. bà chợt nghĩ, có đó là lý do sao tuổi thơ của người đều giá - bởi những trẻ, bằng trực giác mình, đã cảm nhận vô thường của thời gian, và cố níu giữ nó tất cả sự ngây .

giờ chiều, tiếng xe đạp trước cổng. keng... Leng keng... Là Trúc. Cô bé lăm tuổi dựng xe dưới bóng khế rồi cười rạng :

“Cỏ !”

“A... Trúc tới!”

Cỏ chạy ùa , đôi dép nhựa kêu lẹp xẹp trên nền gạch. Hai đứa đứng trước cổng nói đủ thứ chuyện. Từ cây phượng ngoài trường đã nở , sẻ mới mái của O Tám, đến cả con nhà hàng xóm sinh bốn chú mèo . Người mẹ mang ra hai ly nước lá còn ấm:

“Mấy đứa ngồi dưới đi.”

“.”

ly nước bằng hai : “Con cảm thím.”

Người mẹ mỉm cười: “ nghỉ hè rồi phải không? con khỏe không?”

“Dạ, mẹ con vẫn khỏe. Hôm mẹ con còn nhắc, mấy bữa nữa nếu anh về thì muốn dẫn qua chơi với em Cỏ.”

Người mẹ khẽ gật đầu. Bà nhìn Trúc, thấy trong mắt cô gái một nỗi chờ mong lẫn buồn:

“ tốt. lâu ngày , phải quý từng ngày.”

Trúc im lặng, đôi cô dịu xuống. điều nhiều bạn cùng tuổi. những cuộc trong gia đình mình, phải đến hai tháng mới lần. Người không thêm, bà biết những nhớ chỉ được . Đừng vào, chúng sẽ tìm được lại. Và bà cũng biết, trong ngôi làng , còn nhiều gia đình khác đang phải sống trong những cuộc xa - những đứa lớn lên , những người mẹ trẻ phải mình gánh vác, những khoảng trống trong lòng không dễ lấp đầy. Nhưng người làng vẫn , vẫn yêu thương, tìm đến nhau mỗi khi có thể. cách họ vượt qua.

Hai cô ngồi dưới bóng khế, lá đổ thành đốm sáng lăn áo. Cỏ lấy giỏ ban ra, bên còn đầy hoa . Có cánh đã hơi quăn lại vì , có cánh vẫn nguyên sắc hồng như vừa rời cành. Trúc cầm lên một cánh hoa, :

“Sao không nhặt còn ?”

Cỏ đầu: “Em thích hoa đã .”

“Tại sao?”

“Bởi... nếu mình không nhặt, mai cuốn mất.”

nhìn , rồi những cánh trong . Bất mỉm cười. Ở tuổi , con bé tin rằng mình có thể giữ lại một bông bằng cách niu nó. Còn tuổi của , đầu hiểu rằng có những điều, mình cố đến đâu, vẫn đổi thay theo gian. có , hai cách nghĩ đều . Một giữ lấy tại. Một cách học cách chấp nhận ngày mai. Và Trúc thầm , nếu mình có học được ở nhỏ này một chút, lẽ em bớt hơn mỗi khi Thiên đi.

xuống chậm . đầu lùi khỏi khoảng sân, trả lại màu nâu sẫm. trẻ nhau chơi ô ăn quan vọng . cũng sang, trên sỏi trắng ngoài bờ sông, viên sỏi bóng mịn chim.

“ Cỏ, ra không?”

Con , rồi quay lại cười: “Dạ.”

trẻ ngồi thành vòng tròn trên nền gạch. ô được một cây khô, viên sỏi nhỏ lăn qua từng , tiếng cười cũng theo đó lan khắp sân. Lam từ trên cành khế bay xuống, đậu lên chiếc ghế . Chú nghiêng đầu nhìn đứa trẻ, mắt đen nhỏ lấp lánh như đang giữ tất những tiếng cười ấy. Có những ngôi nhà... không cần rộng. Chỉ cần khoảng sân đủ để con ngồi lại, bóng đủ che nắng, một người thoảng lên nhìn. Và chú lặng lẽ đứng bên cạnh. Thế là đã có thể lớn lên. là những , sau này có phải xa nhau, vẫn sẽ về một khoảng sân đầy ắp cười ấy.

trời khuất dần lũy tre , dậy xin . Hùng cũng sỏi về nhà Dì . Khoảng sân trở lại yên tĩnh. Chỉ còn Cỏ ngồi bậc cửa, ôm chiếc giỏ mây vào lòng. hoa nằm im, chóng lá dừa khẽ quay . Người mẹ bước đến, xuống cạnh . Hai mẹ con không , chỉ cùng nhìn khoảng đang dần sang màu vàng nhạt.

lâu , khẽ tựa đầu vào vai mẹ, em rất nhỏ: “Mẹ ơi... này... con vẫn ngồi ở khoảng này.”

Người mỉm cười. Bà rằng mọi như nay. Bởi bà , không có thể giữ thời gian lại. chỉ nhẹ nắm lấy của con. Ấm cả một mùa hè. bà thầm mong, dù sau này con có đi đâu, khi lại, con vẫn có sân này, vẫn thể cảm được ấm của bàn tay trong một chiều hè.

Có khoảng trời... không theo người đi hết cuộc đời. Nhưng chỉ cần một lần được sống dưới trời ấy, từng được yêu khoảng trời ấy... thì sau, đến nơi đâu, trong mỗi vẫn luôn chốn nhớ về. Có lẽ... là quà đẹp nhất mà tuổi thơ âm để lại.

Có những đi rất chậm. Chậm đến mức chiếc lá rơi đủ để một đứa trẻ lên nhìn thật lâu. Chậm ánh nắng hiên dịch sang bậc cửa, từ bậc xuống khoảng , vẫn chưa ai một ngày sắp khép lại. lẽ, thơ chưa bao giờ đếm thời hồ treo tường. Tuổi thơ , khi bóng khế bắt đầu dài hơn trưa, cũng là lúc cuộc hẹn trong xóm đầu.

khi Trúc trở về, khoảng sân lặng đi một lúc. Cỏ ngồi cửa, chiếc mây đặt cạnh. trong, những cánh hoa đã bắt đầu lại dưới cái nắng đầu hạ. Con bé cẩn lấy từng , ép giữa hai trang giấy trắng của cuốn mà Đốm đã dùng hết từ năm học . Đốm nhà ra, tay vẫn là quyển sách chưa . em gái đang hoáy, cậu khẽ ngồi .

“Làm chi vậy?”

Cỏ không ngẩng lên: “Em hoa.”

“Mai cũng khô thôi.”

“Dạ. Nhưng... khô vẫn là bông hoa của hôm .”

Đốm im , cậu nhìn em rất lâu. của Cỏ, mọi điều có thể thành một vật. Một cánh hoa. Một viên sỏi. Một chiếc . Hay chỉ là một buổi chiều được những người . giác đưa tay tóc , không nói thêm gì, chỉ mỉm . Cậu hiểu rằng, mỗi người đều có một cách cất giữ khác nhau. có lẽ, cách là nhất - giữ những gì đã rơi, chúng không bị đi, để hiện diện trong một giấy, khô, dù đã phai.

Lam từ trên mái bay xuống, đáp lên thành chiếc giỏ . Mỏ chú khẽ chạm một cánh màu hồng nhạt.

“Không được ăn đâu. Laam... là của .”

Chú nghiêng , rồi sang . Cậu đưa tay nhẹ dưới chiếc cổ biếc của . Đã từ lâu, vẹt là một vật nhà nữa. giống một người anh , có mặt bữa cơm, , từng buổi chiều. Có mặt trong những khoảng lặng đôi khi con người nhận .

Đầu vang lên tiếng cười của trẻ con. Trường Thanh sang, người chiếc chong chóng lá làm. sau là cậu Ba, đi xách một chiếc giỏ mấy ổi xanh còn đẫm nhựa.

“Có ai ở nhà nà?”

Người cha từ sau lên: “Đây, qua đó à.”

ông mỉm cười. Không cần những câu hỏi dòng, chỉ ánh , một cái gật , đủ sự thân của người trong một gia .

mẹ bếp ra: “Em mới nấu ấm nước chè. Để em .”

Cậu đặt giỏ ổi lên chiếc gỗ: “ Nga, ổi sau mới chín, xách qua cho đứa tề.”

Người mẹ nhìn trái còn vương mùi lá, khẽ cười: “Lần mô em cũng mang theo cái rứa.”

Cậu Ba xua tay: “ trái nhiều mờ. mang qua, để chín rụng thì uổng .”

mẹ không đáp, bà chỉ lấy , sạch từng trái ổi dưới giếng. Dòng veo qua lớp xanh, theo cả mùi thơm rất riêng của mùa hè. Và trong dòng nước ấy, bà như nhìn thấy lại những , khi ông bà ngoại còn sống, khi các anh em trong nhà còn nhỏ, những trái cũng rửa sạch và chia đều đứa. gian trôi đi, những ổi đến, chỉ người nhận bây đã con cháu. Và điều , theo một cách nào đó, là tiếp nối.

ngồi dưới hiên trà, bốn đứa trẻ chạy ra đất phía sau . Thật ra, là “” không còn đúng Đốm nữa. đã bắt đầu cao hơn trước rất , vai rộng . Nhưng mỗi lần Trường và Thanh gọi “Anh Đốm !”, vẫn sẽ sách xuống chạy . ôm chiếc chóng, cậu sinh chạy trước, Lam lượn phía trên. Bóng bốn nhỏ đổ trên nền mùi cỏ non. Chúng nhau xem chiếc chong chóng ai quay lâu , chạy nhanh hơn , thi xem chiếc lá nào rơi trước. Những trò chơi chẳng có người thắng, cũng có phần thưởng. tiếng cả một khoảng sân.

cha ngồi dưới hiên nhìn ra. Ông khẽ , như chỉ chính mình nghe : “Mấy đứa nhỏ lớn chừng.”

Cậu Ba nâng chén trà, im lặng một lúc rồi mới mỉm : “Ừm. Cơ mà lúc còn nhỏ... mình toàn thấy tụi nó lớn chậm rì.”

Hai đàn cùng về phía khoảng sân, nơi bốn đứa đang chạy ánh nắng cuối chiều. ai thêm . Có lẽ, cha là như . mong lớn, lại vừa muốn giữ chúng mãi đó. chính trong những khoảnh khắc tưởng như bình thường ấy, họ nhận ra mình đang nhường nào.

Một sau, Cỏ bất chợt dừng . Con bé bầu trời. Một đàn cò trắng đang ngang đồng phía xa, từng cánh lướt qua nền trời xanh . Con bé kéo tay Đốm:

“Anh Đốm nì.”

“ rứa em?”

“Sau ni... mình còn nhìn cò như ngày ni nữa không ?”

Đốm ngẩng đầu. Cậu không lời ngay. Gió cánh mang theo mùi lúa non lướt qua mái tóc hai em. Rất lâu sau, cậu mới khẽ nói:

“Chắc có... nhớ ngước lên tề.”

gật . Con bé chưa sự hiểu hết câu nói ấy, nhưng nhớ. Nhớ như mình nhớ cánh nhặt, một chong chóng quay, một buổi có anh đứng bên cạnh. Và câu trả lời ấy, như thầm lặng, rằng dù sau này đến đâu, dù sống có đến , chỉ cần còn nhớ , thì bầu trời thơ sẽ đó.

Chiều chút. Ánh nắng bắt tan vào màu mật ong dịu nhẹ. mẹ gọi từ hiên :

“ con... Vào ăn ổi.”

Bốn đứa trẻ thanh “Dạ” rồi về, tiếng chân ríu vang sân. cũng vỗ . gỗ lại có thêm những bàn nhỏ đặt . Những trái được cắt thành từng múi, chấm chén muối ớt đỏ . nhăn chua, Thanh đến chảy cả nước mắt, vừa vừa cười theo. Đốm lặng lấy nước đặt mặt gái. ai bảo, cũng không cần nói lời cảm ơn. những sự quan tâm đình, được bằng quen. Mà thói quen đẹp nhất, là luôn nhớ phần bên cạnh. Và cũng chính những thói quen ấy, sau , trở thành những gì người mang theo khi rời vòng tay gia đình.

Hoàng hôn bắt phủ ngói. Tiếng gọi về vọng từ rặng cuối xóm. Ba Trường và Thanh trở . sân lại yên cũ. còn lá dừa vẫn xoay khẽ trong làn . Cỏ đứng dưới , đôi mắt vẫn theo bóng ba cha con khuất dần sau đường đất. Con bé không , chỉ chợt ra... gặp sẽ có chia tay. Nhưng điều đó không làm những buổi gặp gỡ nên ít đẹp hơn. Ngược . Chính biết một buổi chiều rồi kết thúc... nên người học cách yêu từng khoảnh khắc đang có.

Có những trời của tuổi ... vì có nhiều . Mà trong đó những sẵn đi cùng ta một đoạn đường. Để , ký ức đã một ... chỉ cần lại một gọi từ nhà, một ổi đầu , hay tiếng cười vang dưới gốc khế, cũng đủ khiến lòng người . Như thể... mùa hè năm ấy chưa thật sự đi xa.

vẫn khép lại như mọi . có tuổi ... lẽ lớn một . giờ đây, khi bóng tối buông mái hiên, những câu chuyện tối vẫn còn ở phía trước. Và cả bầu trời đầy , Cỏ ngước lên, để được lưu trong đôi mắt trong veo một lần .

Có những rất nhẹ. phải bằng bóng đột , bằng mùi vừa chín bếp nhỏ. Bằng tiếng bát đũa chạm nhau mẹ dọn mâm. Bằng đèn vàng được thắp lên nơi nhà, đẩy đêm từng phủ kín khoảng sân. Rồi từ lúc nào ai hay, không gian trước nhà nằm gọn màu . Ngày vẫn khép mọi . Chỉ thơ là lặng lẽ một chút.

Sau khi dẫn Trường và Thanh trở , nhà dần lấy lại nhịp yên . mẹ xếp gọn vừa dùng xong vào chậu . Tiếng nước bát đều vang lên khoảng đã ngả tối, nghe giống khúc nhạc nhỏ mà căn nhà này thuộc lòng từ rất năm. chiếc gỗ ra hiên, ngồi xuống, lưng tựa nhẹ vào . Đôi bàn vương gỗ được đặt yên trên gối. Một cơn gió từ cánh đi qua, mang hương lúa non mùi đất còn khô sau trước. Lam một quanh mái hiên đáp ghế, chú rỉa lại lông cánh. Không gian mức tiếng côn trùng bụi cũng nghe hơn.

Cỏ ôm chiếc giỏ mây đi đến bên người cha. Bên trong, những đã được ngay giữa tờ giấy của cuốn cũ. bé như ôm một điều gì rất .

“Cha... ...” - giọng em nhỏ gió thoảng.

“Chi rứa con?”

“Mai ... hoa ni có màu nữa không ?”

Người nhìn giỏ. Ông không trả lời ngay. Bởi có những câu của nhỏ một đáp án nhanh. Ông cầm một hoa , đèn dầu làm hồng nhạt trở nên hơn, như màu của một kỷ .

“Màu sẽ đi con nà. Giống như mình lâu ngày màu rứa.”

Cỏ cúi , em buồn : “Rứa... không đẹp nữa hả cha?”

Người mỉm cười, nụ rất khẽ và ấm: “. Có những ... đẹp theo một cách khác. như cây khế sân . Nó không còn nhỏ ngày cha mới trồng. Nhưng ... nó mát cho cả mình.”

Cỏ gật . Con bé chưa , nhưng em cẩn cánh hoa trở trang giấy. Như thể chỉ mình còn nâng , vẻ đẹp sẽ chẳng mất đi. Người cha , lòng chợt nghĩ đến mà ông chưa từng nói. Có , đứa trẻ nào sẽ học cách chấp nhận thay. Nhưng trước khi học điều , các em cần một tuổi thơ đầy để tin rằng, này vẫn luôn có những điều đáng yêu thương. ông muốn được điều đó – một tuổi trọn vẹn, để sau này, cuộc sống có làm em tổn thương, em còn nơi để trở , dù chỉ là .

Trong bếp, người mẹ vừa bếp để nấu nước lá. sả vài lát gừng tươi lan khắp căn , ấm sực và thân thuộc. Bà ra , đặt chiếc ấm bàn: “ còn . Mọi người uống đi.”

Đúng lúc ấy, tiếng ngoài : “Nga .”

Là . Trên tay là rổ đựng trái bưởi vừa hái, vỏ xanh mướt và thơm . Ánh đèn từ nhà hắt ra nụ của hơn buổi tối. Người mẹ bước xuống cổng: “Chị vô đi nà.”

“ mới được trái, nghĩ mấy nhỏ xách qua tề.”

Người cha đứng nhận chiếc rổ: “, cám ơn chị nghe.”

O Tám : “ với nhau cả, có chi .”

rất giản dị. trong làng nhỏ này, người ta sống nhau bằng điều dị thế. Có quả ngon mang sang, món mới gọi nhau, buồn ghé lát - cần báo trước. lễ chạy đến: “Con chào .”

O Tám cúi xuống xoa đầu em: “Cỏ lớn quá chừng rồi tề. o gặp... con còn đứng chưa tới nữa.”

Con bé cười: “Con lớn cho mau.”

“Để làm chi rứa con?”

“ phụ ạ.”

O khựng lại. Bà đứa trẻ ánh mắt rất , quay người mẹ. Hai người nhau, không ai nói chi, khẽ . Có lẽ, người mẹ đều hiểu cảm giác ấy - khi con mình nói muốn lớn nhanh, vui, lại vừa mong con nhỏ một chút nữa. Tám vậy. Bà nhìn Cỏ, nhớ đến Trúc, nhớ đến , đến những ngày mình ôm con lòng mà giờ đây đã lớn, , đã có những cuộc sống . Dù luyến tiếc, đó là quy . mỉm , vì ít nhất, con của em mình cũng đang lên trong yêu thương, trong mái nhà đầy ắp cười.

Một , tiếng chuông lại vang ngoài ngõ. Leng keng... này là . vừa từ nhà bạn trở về, tiện mang sang bánh in Hai mua huyện.

“, con chào o, con , con chào thím nà.” Cẩm chào rồi ngồi xuống mép hiên. khí bỗng đông vui . Người lớn chuyện về mùa sắp tới, về những cơn mưa đầu hạ, về vịt nhà bác mới nở . Cỏ ngồi góc. Con rất nhỏ bánh, đưa lên: “Lam, ăn không nà?” Chú vẹt đầu, một cái rất nhẹ. hiên bật cười.

Cẩm chống cằm hai “người ” , khẽ nói: “ thấy... mô cũng ở bên cạnh em Cỏ hết tề.”

Người mỉm : “Chắc tại hai đứa hiểu nhau rứa đó.”

Cỏ nghe vậy, liền ôm Lam . Con bé không nói, chỉ vuốt lên bộ lông xanh mềm mại. Có những tình cần dùng ngôn ngữ. Chỉ cần một ánh mắt nhau là đã đủ. chú Lam, với đôi mắt láy, dường như đã hiểu hết những gì Cỏ nói ra. Đó là một tình bạn lặng , bền , vượt qua giới hạn của loài.

Đêm xuống hơn. O Tám đứng dậy phép về, Cẩm đạp xe lại đầu xóm. Người cha chiếc đèn dầu ra cổng tiễn . sáng nhỏ bé lặng lẽ đi một đoạn đường, quay trở lại hiên . Cỏ vẫn chưa muốn ngủ. bé trên bậc cửa, ngẩng đầu nhìn trời. Đêm nay có nhiều sao. Những ngôi nằm rải rác trời, lánh như ai đó vừa vô làm đổ một giỏ đom đóm thẫm.

“ ơi... mà nhiều rứa mẹ?”

Người mẹ ngước lên: “Bởi ngày ni trời trong nà con.”

Cỏ lặng. Một lúc sau mới thầm: “Con muốn nhớ đêm ni .”

mẹ khẽ nắm bàn tay nhỏ của con: “Ừm. Rứa thì nhớ . Đừng vội con . Có điều... cố giữ, lại ở tim lâu là .”

Cỏ dựa đầu vai mẹ. Lam bay cành khế. tắt bớt ngọn đèn . Đốm đứng nơi cửa phòng nhìn ra khoảng sân. Không ai nói thêm . Chỉ còn tiếng gió khẽ qua những lá. trong ấy, người đều có một suy riêng. Người cha nghĩ về những mùa qua. nghĩ về những đứa đang lớn. Đốm nghĩ về ngày mai. Còn , đơn giản về bầu trời, những vì sao, về cảm ấm khi được ngồi cạnh mẹ.

Có những ... phải có nhiều vì sao đẹp. Mà bởi khoảng ấy, đã có một hiên sáng đèn. những người luôn đợi nhau về. Có tiếng cười của nhỏ. Có một người mẹ khẽ nắm tay . Có lặng lẽ phía sau. một người anh còn lại mỗi gái gọi. Và có chú vẹt xanh, cả thơ ấy, kiên giữa những mùa nắng.

Nhiều năm ... Cỏ sẽ quên đêm ấy có bao nhiêu vì sao. Cũng có thể không nhớ đã mặc chiếc áo màu gì. Nhưng em sẽ nhớ bàn tay mẹ hôm đó . Và , có một khoảng trời tuổi ... từng rộng bằng cả một nhà.

yên , Cỏ bỗng mở mắt. biết sao mình thức giấc. Có lẽ vì ánh sáng, qua khe cửa sổ rọi thành một vệt dài trên nền . Cũng có lẽ vì gió đêm mang theo đang nở vườn. Em khẽ ngồi dậy, sợ làm người thức, người và Đốm tỉnh giấc. Con bé rón rén ra . Đêm ở quê luôn rộng hơn ban ngày - bầu trời như cao hơn, những vì gần hơn. ngồi xuống bậc cửa, hai chân ôm sát vào người. nhìn em, khẽ bay xuống, bên cạnh. Con mỉm cười rất :

“Lam... nay quá .”

Chú nghiêng đầu, chạm mỏ tay em. khắc ấy, không cần thêm một nào nữa.

Phía con làng, có đèn chầm chậm . Là bác Hai. Ông vừa một hàng xóm chiếc , giờ mới trở . cổng còn mở, dừng , khẽ :

“Cỏ nà.”

giật mình đứng lên: “Dạ.”

“Răng chưa rứa con?”

“... con thức dậy .”

Bác Hai bầu , rồi nhìn gái. cười hiền:

“Hồi mẹ ... hay ngó sao rứa .”

“Thiệt rứa hả bác?”

“Ừm. dạo ngồi miết tới khuya, bị ông ngoại kêu vô.”

bé cười. Tiếng cười rất , sợ đánh thức xóm. Bác Hai , từ túi áo lấy ra một kẹo gừng:

“Cho con ni.”

“ ơn .”

“ đánh răng kỹ nghe.”

“.”

Ông xoa đầu cháu, rồi lại về. chiếc xe hòa vào màn đêm. Như rất nhiều người lớn ngôi này, ông đi qua tuổi của một trẻ, âm lại một điều gì đó, rồi lặng lẽ bước tiếp. Và những điều ấy, dù bé, lại lòng Cỏ, như những kẹo gừng ấm mãi về sau.

Người mẹ giấc, Cỏ bên cạnh. Bà bước , rơi mái tóc hờ sau gáy:

“Cỏ .”

bé quay lại: “Dạ mẹ?”

“ chưa rứa con?”

“Con ngó trời nà.”

mẹ . giục con vào nhà ngay, bà ngồi xuống. Hai con cùng nhìn khoảng . lâu , bà không ngồi ngắm sao . Từ ngày làm mẹ, những buổi dành cho việc vá áo, chuẩn bị sách vở, vo gạo sáng sau, đợi người về muộn sau những hôm việc. Có những điều lớn còn làm nữa, vì thích, vì đã thời gian ấy những người mình thương.

Một lúc lâu sau, Cỏ khẽ : “ ơi... Nếu ni con lớn, con có thích ngó trời không ?”

Người mẹ nhìn con , ánh mắt bà dịu ánh đang : “ ... . Có thể... sẽ đi là xa. Có thể... có mất phải lên tề. tin... chỉ một lần dừng lại, vẫn ở nghe con.”

Cỏ . Con bé tay , như ôm lấy cả mùa hè. Và trong lời nói của , con ra điều gì đó rất dịu , rất buồn – rằng mẹ biết sẽ , sẽ , và mẹ chấp nhận đó. Mẹ muốn giữ con lại. Mẹ chỉ muốn con , dù con có đi đâu, trời vẫn ở , như tình yêu của mẹ, giờ đổi .

Sáng hôm sau, gà lại thức ngôi . Mọi thứ vẫn diễn bao ngày . Người chuẩn bị đi . đạp xe nhà Hùng để trả quyển truyện mượn. Lam bay quanh khoảng sân rồi vai . Con bé chiếc giỏ hiên. Những hoa giấy đã khô, chiếc chong lá dừa bắt sang màu nhạt. Em khẽ vuốt lên từng lá. buồn, chỉ thấy thời thật kỳ lạ - làm mọi thứ khác, khiến ký rõ .

Người mẹ đứng sau lưng con, nhẹ nhàng hỏi: “Con tiếc không ?”

Cỏ lắc đầu: “ không mẹ ạ.”

“Vì ?”

“Tại... nhớ rồi.”

mẹ nói gì, bà chỉ mỉm cười. Có lẽ, đó là bà con gái mình đã lớn thêm một . Không phải chiều cao, cũng không phải tuổi. vì em đã hiểu, có những điều không giữ ở trong tay, chỉ cần giữ lòng.

trưa, gió hạ đi qua sân. Chiếc chong chóng bằng xoay thêm vòng cuối cùng. cánh lá rất lẽ rời khỏi thân, bay nền gạch. xuống lên. Con không tìm cách gắn , chỉ nó cuốn tập đang những cánh hoa giấy, khép sách lại nhẹ. Như khép ngày hè. Nhưng không khép .

sau... thể sẽ không còn xác mùa hè ấy ngày . quên buổi sáng mình được bao nhiêu cánh hoa. Quên trái ổi hôm ngọt chua. Quên cả chiếc chong chóng đã quay bao vòng. Nhưng em sẽ luôn nhớ... có một khoảng sân ngập nắng. Có cây khế già vẫn đó qua từng gió. Có tiếng cười của Thanh. những viên sỏi trắng đến chơi. Có cùng ép những đã rơi. qua với những chiếc bánh còn thơm mùi nếp. Có O Tám, bác Hai, cậu Ba, dì ... những người đã góp vào tuổi thơ bằng những điều rất mà rất . ít , luôn phía sau như một bóng cây lớn. Có người cả tuổi trẻ gìn nhà này. Có Đốm, anh luôn lẽ đi chậm khi em phía sau. ... chú vẹt xanh đã qua như mọi ngày tuổi thơ của em.

Đến một nào , ai rồi cũng sẽ lớn. Sẽ có đi về phía những con đường xa . có những chiếc ghế không người . Sẽ những bữa thưa dần cười. Sẽ có những chỉ tồn tại trong ký ức. Nhưng điều ấy không làm thơ trở buồn. Mà khiến nó nên quý . Bởi điều không giữ mãi, con người biết khi đang có.

người từng nói, quãng nhất. Nhưng tôi không tin. tuổi chưa giờ kết . Nó chỉ lặng lẽ đổi chỗ ở - rời đầy , rời khỏi chiếc chóng lá dừa, rời bàn bé xíu của một đứa , để bước vào trái tim. Ở đó, sống rất lâu, . Cho đến ngày, đứng giữa một buổi chiều , người ta chợt ngước trời, nhận ra mình đang nhớ về một trời rất nhỏ của năm .

Dẫu , con đường đời có đưa mỗi người về những phương khác , thì ánh từng rơi khoảng sân ấy vẫn sẽ ở . một lời chào rất hiền . cũng như một nhắc rất khẽ... đôi khi, hạnh phúc của một đời người không phải là giữ tất cả. đã từng có một mái để về, một tuổi thơ để , và một khoảng trời để thương. , rằng có những trời, rồi, chỉ tại trong . Nhưng cũng chính vì thế, chúng sẽ già đi. Và chúng sẽ , một ngày ai đó chợt ngước lên, mỉm cười, và thì thầm: "À, mình từng có một khoảng trời như thế."

------

Khoảng trời Cỏ

Có ai khoảng ấy?
Sân ươm , gió hạ lao xao
Chong lá dừa kẹt
Đàn cò trắng chở chiều qua đồng sâu

Mẹ ngồi khâu, từng mùa vội
Cha thầm, khế đổ sau hiên
Anh chậm bước để em còn ngã
xanh gọi giữa những mùa

con đường cũ tiếng guốc?
Hay phong đã kín dấu chân?
Những cuộc hẹn nhỏ nằm im trong
Cánh hoa rơi giữ hương

Nếu này con qua khác
một bầu vẫn đợi phía sau
trời , của ngày thơ
Nơi những điều đã mất vẫn từng dừng

Dưới cánh vẹt , và vẫn rơi
lời thì : "Đừng quên ngó lên tề."

Hết truyện biệt 5