Chương 9. hờ chân Đốm chững lại

Buổi chiều đi qua chậm, chậm đến mức vũng nước đọng sau cơn mưa chưa kịp . Ánh cuối ngày lặng lẽ hong từng viên , mùi đất còn quanh quẩn trong gió, dịu như mùi áo được phơi dưới non. Tiếng cũng đã hơn, chỉ vài thanh rời rạc vọng ra từ cây ngõ. Lam vẫn đậu trên cửa sổ, chú rũ đôi cánh đã khô. Trong mắt loài , một mưa chỉ là một mưa. Nhưng người, dường sau mưa, cũng hơn một chút. Có vì không chỉ làm mái nhà. Đôi khi, nó chạm vào rất khó . nằm sâu ngực, những hạt bụi lặng lẽ bay vệt nắng - khi có ánh sáng chiếu , ta nhìn thấy.

Trong bếp, người đang gạo, chảy chiếc thau nhôm, những hạt trắng xoay tròn dần lắng xuống đáy. Mẹ đưa tay gạn nước đục , động đến mức chẳng cần nhìn. Bên cạnh nồi vừa mới rửa, mớ cá khi chiều vẫn còn nằm trên chiếc trắng. Mẹ nhẹ nhàng cạo , từng nhỏ óng ánh dưới ánh đèn. Bà làm một lặng lẽ, như thể chiếc cá được cạo sạch, mỗi gạo được vo , đều là một lời cầu chúc cho bữa cơm sắp tới.

gian nhà ngoài, người cha đang lau lại chiếc xe của Đốm, chiếc khăn sẫm màu vì dầu . Ông cúi người, kiểm tra từng nan , từng ốc, từng vòng quay của xe. Không ai nhờ cũng , ông vẫn . những người luôn chuẩn bị mọi thứ trước. Đến khi khác cần, đã từ lâu. Và cũng có người, như ông, dành đời để những tên - những ghi nhận, nhưng thiếu đi thì mọi thứ sẽ còn nguyên .

Trong phòng học nhỏ, Đốm đang bài. Chiếc bút chì gỗ đã đi một đoạn, chống tay lên , thỉnh lại ngẩng đầu nhìn ra ngoài cửa. Cỏ ngồi đối , con bé viết, chữ còn nghiêng , , có chữ . một dòng, .

“Anh , của bữa ni hơn hôm qua chưa?”

Đốm thật lâu, rồi mới gật đầu: “Đẹp .”

“ ?”

“Thiệt.”

cười, con bé cúi xuống, nắn nét . Trẻ luôn rất nhanh, chỉ cần một lời , đã đủ để cả buổi trở nên sáng . Nhưng người không như vậy. Niềm vui của họ thường cần hơn một lời khen. Và nỗi buồn họ cũng dễ gì được dịu chỉ bằng một nói.

Ngoài hiên, đầu mát. chiếc lá khế khẽ chạm vào nhau. Xào xạc. xạc. Chiếc trước hiên chưa , chầm chậm từ cuối con . nghiêng nhìn trời. Mỗi buổi tối đều bắt đầu như thế, ánh lùi đi từng chút, để tối bước từng . ai giành phần . Cũng như người, những ngày vui, có những ngày buồn. phải ngày này ngày kia, hai là một phần của cuộc . Và có lẽ, mái nhà bình không phải nơi chỉ có những ngày , mà là nơi người bên nhau trong ngày buồn.

Mẹ mâm cơm ra, mùi cá kho lan nhẹ khắp căn nhà, có thêm đĩa rau luộc xanh mướt, bát canh bí nấu và chén nước mắm mẹ vừa cắt thêm vài lát ớt .

“Đốm, con tập đi, chuẩn bị ăn cơm.”

“Dạ.”

“, tay chưa?”

“Dạ rồi.”

“Đưa .”

ngoan ngoãn chìa bàn tay . Mẹ mỉm cười, nói: “Sạch rồi.”

bé cười mắt, được khen, đối với Cỏ là đáng cả buổi.

Cha bước vào, ông chiếc khăn móc, rửa tay lâu dưới vòi nước, ngồi xuống chiếc ghế thuộc. Đốm lấy đôi đũa đặt mặt cha.

“, cha.”

Ông nhìn con , khẽ : “Cảm ơn con.”

Đốm hơi , rồi . Chỉ hai chữ rất ngắn, sao cậu trong lòng ấm lên. Lam nhìn thấy. Con người đôi khi không cần những điều lớn lao, một ơn, một cái gật đầu, dịu , đã để khoảng cách giữa hai gần hơn hôm qua chút.

Bữa cơm tối bắt đầu, không ai nói chuyện lớn . Chỉ có đũa vào bát, canh ra, Cỏ kể chuyện ở .

“Bữa ni Vy rơi cục .”

“Rồi sao ?”

“ ấy .”

“Thế Cỏ ?”

“ nhặt bạn ạ.”

mỉm cười: “Cỏ .”

Con bé cúi xuống ăn tiếp, đôi tai đỏ vì . Đốm nhìn em , khẽ cười. Ở tuổi của Cỏ, lớn khen một câu là đủ vui ngày.

cơm xong, người đứng dậy trước, ông mang chiếc tưới cây ra sân. Mẹ thu dọn bát đũa, Đốm mẹ xếp chén, ôm chiếc khăn nhỏ . Mỗi một việc, không ai ai. Dường như căn nhà này đã quen với nhịp sống từ rất . Nhịp sống của con người cần , nhưng biết làm gì.

Lam cửa, nhìn từng cửa trong nhà. Có cánh đang mở, có chỉ khép . kín, cũng không rộng. Chú chợt nghĩ, có lòng người vậy. phải lúc nào hết điều, nhưng cần còn lại một khe cửa nhỏ, thì sáng vẫn thể đi vào. những cửa , chính hy vọng - hy vọng ngày đó, ai sẽ nhàng đẩy cửa vào, những khoảng cách sẽ lấp đầy.

Ở ngoài sân, lại khẽ qua. đèn ngoài hiên vừa được bật sáng, ánh vàng nhẹ lan bậu cửa, rọi lên đôi dép đặt ngay , rọi lên hoa đang lay, rọi cánh cửa còn khép hờ. Như thể ngôi nhà ấy luôn muốn nhắn với trở về , dẫu đi , khi cánh cửa còn chưa khép kín, vẫn sẽ luôn có khoảng sáng chờ mình bước .

Có những đêm qua rất . Yên mức ta cứ ngỡ, nếu lâu, mai mở cửa thì mọi vẫn sẽ nguyên như hôm . nhà ấy đi qua một đêm như thế, chiếc đèn ngoài hiên chỉ tắt khi xóm đã chìm vào . dép vẫn ngay ngắn bậc , gỗ khung sổ lặng lẽ đón . Còn Lam, chú đầu vào đôi cánh xanh, một thật .

Sáng hôm sau, khi bầu mới chỉ vừa , Lam đã thức. khẽ rung đôi cánh còn đọng hơi sương, xuống thành ghế quen . Mặt trời chưa lên , chỉ có vài tia sáng mỏng len qua tán lá khế, . Ánh sáng đầu ngày luôn , như bàn đó vừa khẽ vuốt lên mái ngủ. nghiêng nhìn vào trong, mọi cánh trong nhà vẫn còn khép hờ. Không tĩnh lặng tiếng tích của chiếc đồng trên , tiếng khế rơi xuống nền sân, tiếng một chim sẻ vừa tiếng . Buổi sáng bắt bằng những thanh rất . Có , mọi điều lao trên đời đều khởi đầu như vậy.

mở đầu tiên là mẹ, bà kéo cửa . luồng khí mát ùa phòng, mẹ hít thật , rồi mỉm cười, giống hệt sáng . Bà bước hiên, đưa lại chậu hoa vừa nghiêng sau trận mưa qua. hoa rơi xuống lòng tay, mẹ không phủi đi, chỉ nhẹ nhàng đặt chúng gốc cây.

“Ở đây .” Bà nói rất nhỏ như đang chuyện với những cánh .

Lam nhìn theo. Con có một điều lạ, họ thường dàng với những không thể đáp lại, bông , một cái , hay một chiếc ghế . , trong lòng họ luôn sự dịu dàng đều được giữ lại một cách nào đó.

bếp, tiếng sôi lách tách, mùi mới bắt đầu lan khắp nhà. Mẹ cắt từng khúc , rửa thêm ít rau, nồi lên bếp. sáng hôm ni không khác hôm qua, cũng chẳng khác những trước đó, nhưng vẫn nấu bằng tất sự cẩn thận. hiểu, có những điều lặp lại mỗi giữ cho một mái nhà ấm.

Ở , tiếng bước quen thuộc vang . Đốm xuống cầu vừa sửa lại quai cặp, phục đã được phẳng từ tối qua. Cậu nhìn : “Dạ, mẹ, gọi con ạ?”

Mẹ lại: “Con sáng rồi hãy chuẩn bị .”

“Dạ.” Đốm kéo ghế ngồi .

lát sau, cũng ôm chiếc cặp nhỏ chạy , mái tóc buộc hai khẽ đung đưa theo từng . “ , dạ mẹ.” Con bé lễ phép chào, rồi chạy đến ngồi cạnh .

“Anh Đốm, tra chính tả.”

“ tối em học chưa?”

“ rồi.”

“Vậy thì đừng lo.”

: “Dạ.” luôn lời . Giống ngày nhỏ, cần Đốm nói ngoài sân có con bướm rất đẹp, sẽ lập tức chạy mà chẳng hỏi thêm.

cha từ ngoài bước vào, ống quần nước do vừa cây. Ông chiếc bình tưới vào góc hiên, rửa tay ngồi xuống . “ .”

“Dạ.”

Bữa bắt , ai nói , chỉ có câu hỏi rất quen.

“Bữa ni con tiết không?”

“Dạ .”

“Vậy mang theo bình .”

“Dạ.”

“Cỏ, qua đường nhớ nhìn xe nghe con.”

“Dạ, nhớ rồi ạ.”

Những lời dặn ấy, lại, mức khi người ta nghĩ chẳng còn quan trọng. Nhưng như chiếc cửa mỗi , nhỏ, vẫn cho căn được bình yên.

Ăn , Đốm tự bát bếp, Cỏ ôm chiếc bát theo sau. đặt lên , rồi quay sang nhìn mẹ: “ , con được .”

Người mẹ mỉm cười: “Ừ, con lớn thêm một rồi.”

Cỏ cười đến cong mắt, được mẹ công nhận mình đã lớn, có lẽ là niềm vui riêng của mọi đứa trẻ.

Ngoài sân, hai đạp đã dựng . Người cha xuống kiểm xe của Đốm lần nữa. Đôi tay ông khẽ thử , rồi lại chiếc chuông hơi . Ông không chi, chỉ phủi nhẹ lớp yên xe.

cạnh: “… ơn cha.”

Cha ngẩng , môi khẽ cong: “Đi học thận.”

“Dạ.”

nói rất ngắn, Đốm nhớ rất lâu. Có những lời dặn, còn ta rồi quên. Đến lớn lên ra, chính là người lớn gửi mình một đoạn thương trên mỗi chặng .

chuông xe đạp ngân lên . đạp chậm để chờ em, Cỏ cũng đạp . Hai anh em song đi qua con đường nhỏ trước . đứng dưới hiên, đợi đến khi bóng khuất sau cây mới trở vào. Cha túi đi làm, cánh cổng lại, không đóng kín, chỉ khép . Giống như mọi khác. Lam theo, chú sao hiếm đóng mạnh một cửa. Bởi luôn mong, người đi sẽ còn về.

đã đứng giữa đỉnh . Ánh sân hơn buổi sớm, rót đầy khoảng và chiếc cạnh cửa sổ. đáp xuống thành ghế, đôi cánh xanh khép lại, chú nhìn theo hạt đang . Có những hạt sáng vẫn ở đó, đến khi nắng đủ mạnh, người mới nhìn thấy. Có người , những thay đầu . phải một nào , mới ra. Như Đốm lên - không phải những sự kiện ồn ào, mà khoảnh khắc , cậu bắt thấy trước đây từng .

Ngoài cổng, tiếng chuông vang thuộc. … Leng … Hai xe nối đuôi dừng trước . Đốm xe trước, rồi lại đỡ cặp em.

“Cẩn .”

“Dạ.” nhảy xuống xe, con bé đưa tay lại tà áo phục hơi nhăn. “ ơi! Tụi con rồi!” Tiếng gọi trong trẻo bay thẳng vào bếp.

Người mẹ bước ra, tay vẫn còn vá gỗ: “Mau rửa rồi vào .”

“Dạ.” anh em cùng đáp, rồi chạy ra lu nước sau .

trưa hôm ấy vẫn dị như ngày, một đĩa cá kho, một canh rau ngót, đĩa cà pháo mẹ vừa muối và chén mắm có vài ớt đỏ nổi lên. cha hôm ni về sớm hơn thường lệ, ông ngồi xuống Cỏ đã ríu kể ở trường.

“Bữa ni con được mười.”

“Ừ, tốt.” Cha gật đầu.

Con bé tít . Đốm nhìn gái, khóe cũng khẽ cong lên: “ cho em.”

“.” Cỏ cười đến mức mắt lại như hai vầng trăng nhỏ.

Mẹ gắp cho , quay sang : “Con ăn nhiều một .”

“Dạ.” Mẹ lại, nhìn con trai. như chiếc áo đồng phục hôm ni ngắn , tay áo cũng không còn phủ kín cổ như mấy trước.

mỉm cười: “, hình như con hơn rồi.”

Đốm người: “Con hả ?”

“Ừ, đứng mẹ .”

Cậu đứng lên, người mẹ đưa bàn tay vai con, quay sang : “Hình như hơn tháng thiệt.”

Người cha cũng nhìn, ông đầu: “Ừ, chắc sắp phải may áo mới.”

Đốm cúi xuống nhìn chính mình, cậu chưa . thấy hôm ni chiếc quần có vẻ ngắn , còn đôi hình cũng hơi . Lớn , thì ra đôi khi bắt đầu bằng điều thế.

Ăn cơm xong, người cha làm việc, mẹ dẹp , Cỏ ôm tập tô ở phòng khách, đem cặp sách phòng. lấy ra, một quyển vở cũ rơi xuống . Cậu nhặt, ở giữa những trang giấy kẹp một nhỏ, đó là bảng chiều học sinh đầu năm. Đốm nhìn chữ cô giáo ghi, rồi lại gắn bên cạnh tủ. tò mò, bước đến, đứng , quyển sách đặt lên , đánh dấu.

Một , cậu gọi khẽ: “Mẹ ơi, mẹ vào con với.”

gấp quần áo ngoài hiên: “ chi thế?”

“Con muốn thử .”

bật cười: “ yên nào.” Bà cầm cây chì, đánh vạch nhỏ thân gỗ, rồi lùi lại nhìn. “, cao hơn rồi.”

“Cao bao hả mẹ?”

“ tay của mẹ chưa, cũng gần rồi.”

Đốm cười, không hiểu sao, chỉ một vạch bút trên tủ gỗ thôi cũng cả buổi.

Lam từ cửa sổ nhìn vào, thân rất nhiều vạch nhỏ. vạch , có vạch , bên cạnh còn những con số. Có đình đều có một cách riêng để giữ thời gian, có người trong tấm ảnh, có người viết vào cuốn sổ, căn nhà giữ thơ bằng những vạch bút trên một chiếc tủ đã . Mai , lớn hơn, vạch ấy nữa, nhưng chúng sẽ đó, lẽ đã từng cậu bé mỗi năm háo hức đứng thẳng để xem cao thêm được bao .

Đầu giờ , nắng ngoài sân bắt đầu chút, gió mang theo mùi rơm mới từ đồng . Đốm trước hiên, lau lại chiếc xe đạp. là việc vẫn thường . Hôm ni, cậu thử làm trước, chiếc khăn chậm rãi lau từng hoa, từng tay lái, từng bùn còn bám ở chắn bùn sau. vừa ngang, ông nhìn thấy, không nói , đứng vài giây. Ánh khẽ dịu xuống, lặng lẽ bước tiếp. Đốm không biết, cũng nói. đôi khi, một đứa trẻ bắt đầu không phải vì em đã làm những thật khó, mà bởi em đã biết thấy việc người mỗi ngày.

Buổi chiều muộn, người trở về. Áo đã hôi, quần còn dính . Ông vừa bước vào thì dừng lại, luống rau đã được tưới, đám cỏ lối cũng nhổ , thùng úp gọn cạnh vòi. Ông nhìn , không hỏi ai, nhưng cũng biết là làm. Đốm đang ngồi dưới hiên, lau chiếc xe đạp.

Thấy , cậu đứng : “Cha.”

“Ừm.” Cha đáp một rất khẽ, dựng vào góc nhà.

qua, đặt bàn tay vai con , chỉ cái vỗ rất nhẹ, giây, rồi bước thẳng vào . yên, vô thức chạm áo. Chỗ ấy còn cảm giác rất ấm. Có lẽ đó là lần tiên cha , chỉ cái rất nhỏ, nhưng đủ để một đứa trẻ mang niềm suốt chiều. Và lẽ, là cách cha nói rằng: “Cha thấy gì con đã làm. hào .”

Bữa cơm tối hôm biệt. Người cha hỏi bữa ni học bài , Cỏ thao kể chuyện giáo cho điểm . Mẹ gắp cá bát của cha, Đốm tự xới thêm cơm khi thấy gần cạn. Không ai đến chuyện buổi sáng qua, không ai đến lỗi nào. Có điều, khi hiểu , người không cần nói .

Đêm , Lam lại đậu chiếc gỗ cửa . Ngoài sân, đưa hương khế non qua hàng rào. , bên bàn học, mở quyển tập mới. Ở góc cuối trang trắng, không sao, cậu lại viết một điều rất : “Lớn lên, có không phải cao thêm chút. Mà nhìn điều khác vẫn làm .”

xong, mỉm cười, cậu khép quyển tập . Ngoài hiên, ngọn đèn vẫn sáng, ánh đèn không rỡ, đủ đường nhỏ dẫn về . khi, điều giữ một mái lâu bao giờ thứ ánh sáng chang , mà là đèn vẫn nhẫn , để bất đi , khi quay đầu nhìn lại, biết rằng mình còn một nơi trở về.

trong cái lặng lẽ ấy, những cánh cửa khép hờ vẫn đó. Chúng không đóng lại, cũng không mở toang, như mời lặng cho những ngập ngừng, cho những xin chưa kịp nói, cho còn đang học cách lớn . Có lẽ, gia đình không hảo, không cần lúc rộn rã tiếng cười. mỗi người để cửa lòng mình khép hờ, để người bước khi cần, thì ấy đã là nơi bình yên nhất thế .

Và cũng thể, mai , khi đứa trẻ đã đủ cánh, chúng sẽ bay xa hơn những đường làng. cần nơi ấy, cổng vẫn , ngọn đèn vẫn thắp mỗi tối, chúng sẽ biết, dù có đi đến đâu, chúng vẫn có một mái nhà để quay về. Hoặc, nếu một , cánh cổng tình khép kín, ít nhất, trong ký ức của , còn buổi chiều đầy nắng, những cánh cửa khép hờ, và một bàn tay cha đặt lên ấm. Và đó, đã đủ cho một đời người.

------

Có cánh chẳng đóng, chẳng mở
Cứ như đợi bước chân ai.
ghé vào rồi nắng lại phai
Gió theo mưa bay qua từng kẽ lá.

ngồi , mắt nhìn xa lạ
chạm cha, ấm suốt cuộc đời.
Những đo trên tủ gỗ dần vơi
Màu chì nhạt tháng.

Ai đã lớn, ai dại
Cánh cửa nào giữ lại tuổi xanh?
Mẹ vẫn khâu áo mành
Cha vẫn tưới .

Nếu mai con mấy
Xin đừng quên khép hờ.
Ngọn lúc thắp,
Nhưng đủ ấm cho người về tìm lại.

Và , một mây kín
cửa buồn khép chặt trước hiên mưa
Thì trong còn thừa
nhớ về rất .

Hết chương 9