Chương 7. Ngày người lớn lối, đèn ngoài hiên chong

Có những ký không ở lại để níu con người về phía . Chúng chỉ lặng lẽ bước bên cạnh. Đôi khi trong một mùi gỗ cũ thoảng qua từ xưởng . tiếng chiếc khẽ lướt trên ván. Đôi khi chỉ là một buổi sáng thường, khi ánh nắng tìm chiếc ghế chưa từng bỏ lỡ một nào. ức ấy không đòi hỏi, không giục. Chúng chỉ ở đó, một người bạn cũ, thỉnh thoảng ghé vai chạm vào ta giữa những bộn bề cuộc sống.

vẫn tiếp tục . Vẫn đi làm. Vẫn lo từng bữa cơm, điện, tiền , những còn đặt trên góc bàn. Nhưng sâu trong họ, luôn có trẻ từng thật sự rời đi. Đứa ấy đôi lúc đầu bầu trời. Rồi lại . Đứa trẻ ấy là những gì còn sót lại tuổi thơ - trong , mong manh, và khát yêu .

Sáng hôm ấy, Lam đến sớm khi. Khoảng phía đông phơn phớt một màu xanh , chưa vàng . khí đêm dài mang theo lạnh dịu nhẹ, những giọt sương còn đọng trên khế , mỗi lần gió khẽ lay, chúng lại rơi xuống mặt , những hạt nhỏ. Cả thế giới dường vẫn còn đang ngủ, chỉ loài , lặng lẽ quan sát nhịp thở của ngày mới.

Chú đáp thành chiếc ghế thuộc. Chiếc ghế vẫn ở đó, và . Một vết xước mới trên ghế màu . Nếu không nhìn kỹ, có lẽ ai nhận ra. Con người cũng . Có những xước nằm trong lòng rất lâu, lâu đến trở thành một cuộc . Và đôi khi, chính những vết xước ấy mới là thứ người ta trở nên và gũi hơn với nhau.

Trong , đã . Bà cánh trước. Làn gió sớm ùa vào, mang mùi đất còn ẩm và hương hoa giấy trước . cúi lá vừa rụng. Không nhiều. năm, chiếc. Bà gom chúng chiếc tre đặt bậc . Mỗi buổi đều vậy. phải vì sân quá nhiều lá, mà mẹ luôn thích hiên sạch sẽ trước khi mọi người thức .

nghiêng đầu nhìn . từng bay qua rất nhà. Có nơi sân rộng hơn. Có nơi cao hơn. Nhưng không nào cũng có người kiên xuống nhặt từng chiếc lá . lẽ, chăm sóc một ngôi nhà cũng giống như chăm sóc . cần điều chi thật lớn. Chỉ cần mỗi ngày cho nó một chút yêu thương. , năm tháng, chính những điều nhặt ấy sẽ nên linh của một mái ấm.

Trong , tiếng nước khe khẽ . vo gạo, đặt nồi lên , rồi lấy chiếc bông lau khô từng chiếc bát vừa úp . Bà làm việc chậm , hấp , cũng không chừ. Những động tác lặp lại mỗi , đến mức nhắm mắt lại, có mẹ vẫn biết chiếc bát nào đặt ở đâu, nào có cán hơi , chiếc đĩa sứt một . Người nhớ nhiều . Những nhỏ đến mức chẳng ai để ý. Bởi họ hiểu, nhà được gìn phải những lao, mà rất nhiều việc nhỏ được làm mỗi ngày.

cha ra sân , trên chiếc bình tưới bằng đã năm. cúi xuống mấy luống mẹ mới tuần trước. Những tia nước mảnh lên nắng đầu ngày. Lá non rung , giọt nước đọng trên lá phản chiếu bầu trời những sáng li ti. không nói chi. Ông chỉ lẽ tưới hết luống luống khác. Đến chiếc bình cạn , ông mới khoảng được tưới mát.

. Con người thật . Họ rất ít khi nói rằng mình yêu nơi nào đó. Họ lặng lẽ chăm sóc , ngày này khác, cho đến mọi thứ lớn lên lúc nào hay.

Tiếng đồng hồ điểm . Trên tầng, trở mình khẽ. Đốm người thức trước. Cậu ngồi dậy, vươn vai, tóc vẫn rối ngủ. đầy một sau, ở phòng bên cạnh, Cỏ cũng mở mắt. bé ôm thêm , rồi mới xỏ bước xuống giường. ngang phòng anh, lên cánh .

“Anh Đốm.”

“Hửm?”

“ chưa?”

“Anh dậy .”

“ ni mình đi nha.”

“Làm chi?”

“Em hứa bạn sẽ tưới chậu hoa của lớp.”

Đốm mỉm cười: “.”

“Dạ.”

vui vẻ xuống thang, tiếng dép nhỏ lộc cộc vang lên, nhẹ như tiếng chuyền .

Bữa sáng hôm ấy đơn giản. , một đĩa trứng , tô canh rau nấu rau vừa hái sau vườn. Đốm lễ đưa cho mẹ: “ xới giúp con với ạ.”

Mẹ : “Ừ.”

cũng nhanh nhảu đưa bát theo: “ xới cho ít hơn .”

“ thế?”

“ qua con nhiều quá.”

Cả bật cười. đặt thêm cho miếng trứng: “ nhiều mới lớn.”

Cỏ ôm bát tít mắt: “Dạ.”

cơm , không có điều chi đặc biệt. Nhưng chính những thường như thế, lại lẽ trở thành người nhớ nhất rất nhiều năm.

Ăn xong, Đốm mang vào . Đó là việc hai anh em đã quen làm từ lâu. tráng bát, lau ăn. Thỉnh thoảng hai anh em lại tranh xem ai nhanh hơn. Người mẹ đứng cạnh bồn rửa, chỉ cười: “Chậm một cũng được. cẩn thận.”

“Dạ.” em đồng thanh đáp.

Lam nhìn qua khung sổ. ánh nắng sớm, bốn bóng thấp đi trong bếp nhỏ. lời yêu thương. Không ai làm điều chi . Chỉ là người việc, người kia lặng lẽ tiếp một việc .

Có lẽ, gia chưa bao giờ được nên từ khoảnh khắc rực rỡ. Gia tạo nên từ những bình thường, từ tiếng bát khẽ chạm vào nhau, từ mùi mới còn vương gian bếp, từ việc mỗi người đều tự nhiên nghĩ người khác khi nghĩ đến .

Buổi sáng dần lại cổng khàng mở vào. Cha xe đi , xe lăn trên con quen thuộc dẫn ra đầu . Mẹ đứng ở hiên theo một , không gọi với. Cha cũng không đầu lại. khi đi một quãng , giơ một bàn tay lên. cái vẫy rất nhẹ. Đủ để mẹ cười. để một buổi sáng vẹn. Rồi vào , còn chiếc xe đạp của cha thì khuất dần hàng tre đầu ngõ.

Lam trên ghế. Chú , con người ít khi nói tạm . Họ chỉ âm thầm hẹn nhau bằng một ngoái bàn tay lên giữa nắng. Có lẽ bởi họ đều rằng, đến, mình sẽ lại gặp . ấy, mong manh, vẫn là thứ cho họ tiếp tục bước đi lần chia xa.

Khoảng sân tĩnh hơn khi Đốm Cỏ cũng đã trường. Những tiếng cười vẫn quanh đâu đó dưới mái . Chỉ là cười đã đi xa. Mẹ chiếc chậu . Quần từ tối hôm trước được ngâm . ghế gỗ thấp, bàn tay thoăn từng chiếc áo học sinh. Áo trắng của Đốm. Chiếc váy đồng phục của Cỏ. áo sơ mi màu cha. Rồi đến chiếc áo bà mặc hôm .

mát . lần nhúng chiếc áo , mặt nước vòng . chiếc nhôm, lấp như có vừa thả vào một nắm sao . đầu. Chú từng thấy nhiều dòng , nhiều hồ nước, nhiều cơn . Nhưng chưa bao vì sao bàn tay người có thể làm công việc lặp đi lặp lại mỗi ngày trở nên dịu đến thế. Có , yêu thương vốn không phải chi xa . Đôi khi là một chiếc áo trước khi người mình thương kịp nhận nó đã bẩn.

ấy, cha không về giờ.

Ở góc rất ngoài trấn, nơi xưởng mộc cha nằm mình bên con cái, mọi thứ vẫn đang quay trong guồng công . Buổi họp vốn dự kéo dài lúc, nhưng rồi thêm những câu chuyện . Có bản kế hoạch phải . Có công việc sinh. việc đã , đến phút phải lại từ đầu. ngồi , trước mặt là tập hồ sơ dày cộm, những con số, những chú, những dấu bút đỏ. Chúng im trên mặt giấy, nhưng phía sau trang giấy ấy là trách của người.

Người đồng nghiệp ngồi cạnh khẽ thở dài: “ ni chắc về .”

gật đầu: “.”

Ông cúi xuống xem lại . Thỉnh thoảng, ông nhẹ giữa trán. Không phải . là thấy . Một cơn rất bình thường, vai đã gánh quá nhiều suốt ngày. Không ai ý. Bởi người thường giấu sự mệt mỏi rất giỏi. Họ vẫn trả lời hỏi. Vẫn mỉm cười người quen. Vẫn nói rằng “Không sao”. khi chính họ cũng biết, bao mình thật sự .

Ở , mẹ đã chuẩn bị xong bữa cơm. còn . kho còn trên . Đốm tưới mấy giấy. ngồi dưới . Thỉnh thoảng con bé lại ngước lên nhìn ra cổng.

“ Đốm ơi.”

“Hửm?”

“Bữa cha chưa về anh?”

“ bận .”

gật đầu. , chữ “bận” một giản. Nó chỉ nghĩ cha về muộn hơn một . thôi.

mẹ thì khác. Bà hồ trên tường. Rồi nhìn ra . Một thoáng thôi. Rất nhanh. Nhanh đến mức nếu không để , sẽ bà chỉ vô tình . Lam thấy. Đó là lần thứ ba. Mỗi lần bà nhìn đồng hồ, mắt thoáng một nỗi lo hồ. Không phải lo về điều tồi . Chỉ là nỗi của một người vợ đã quen với sự hiện của cơm.

xuống chậm. ngoài sân đã tắt hẳn. chuyển màu sẫm. Gió từ phía về theo hơi lạnh. Mẹ đứng dưới mái hiên, đầu bầu trời đang đổi màu từng chút. Rồi như nhớ ra điều chi, bà tay bật công tắc. “Tách.” Ngọn đèn ngoài sáng lên. Ánh sáng vàng dịu. Chưa để đi tối buông , nhưng cũng không phải để soi đường lúc ấy.

Lam nhìn đèn. chợt hiểu. Có ngọn không chờ trời mới được thắp. Chúng được thắp lên để người đang đường trở về biết rằng, ở cuối con đường , vẫn một mái nhà . một sáng. Và vẫn có một , tất cả những bộn bề của ngày, sẽ mỉm cười mở khi trở về.

Tiếng xe cuối cũng trước cổng. Cha xuống. chậm mọi . Chiếc túi cũng được đặt xuống rất nhẹ. là người đầu chạy ra: “ mới về.”

“Ừ.” khẽ , đầu con trai. Động tác ấy nhẹ như lần. Chỉ khác, bàn lạnh hơn.

Mẹ bước hiên: “ công việc lắm hả ?”

Cha cười khẽ: “Cũng hơi nhiều.”

“Ông vào rửa tay rồi ăn cơm.”

“Ừ.” Ông , giọng vẫn . Nếu nhìn thoáng , ai nhận ra điều chi. Nhưng Lam nhìn thấy. của người đàn ấy hôm ni nặng hơn. Khóe mắt có thêm một mỏi mệt.

Bữa cơm tối bắt đầu. Tiếng bát đũa vẫn khàng ngày. Cỏ chuyện lớp, kể chuyện chiếc phượng trong sân trường đã có thêm mấy nụ. Mẹ nghe vừa gắp ăn hai con. Chỉ có cha, ăn thường lệ. Đôi lúc, ông như đang đến điều rất xa.

Đốm lặng lẽ cha. Cậu chợt nhớ đến câu từng kể. Ngày nhỏ, ông nội cũng thường ngồi lặng vậy những buổi làm . Khi ấy, cha còn là cậu bé Hà. Có lẽ ngày ấy cũng không hiểu. Giống như ni, Đốm vẫn chưa thật hiểu. Nhưng lần đầu tiên, cậu nhận ra cũng biết mệt. Cha cũng có những ngày chẳng cười nhiều. Cha cũng những điều nói. có lẽ, sau mỗi người cha, luôn một gánh nặng mà con cái không bao giờ nhìn thấy hết.

Sau bữa cơm, mọi người dọn dẹp. Cha mang thùng rác ra đầu ngõ. , ông Đốm hoay . lau cứ xoắn nan . Cậu càng gỡ càng . Cha bước : “Để cha.”

“Dạ…” sang một bên.

Người cha không nói nhiều. nhẹ nhàng khăn ra, rồi vuốt lại sợi xích. Chỉnh thẳng tay . nhanh chiếc phanh. Chỉ phút, xe ngắn như . Đốm bên , chợt hỏi rất nhỏ: “Cha…”

“?”

“Bữa cha… lắm ?”

Đôi bàn tay cha khựng . Chỉ một thôi. ông mỉm cười: “ một chút.”

“… con… giúp được chi không ạ?”

Cha nhìn con trai. Ánh mắt dịu đi rất nhiều. Ông lắc đầu: “Con học tốt. đỡ . Thế giúp .”

đầu: “Dạ.”

có lời hứa . có mắt. Chỉ là cậu bé lớp Sáu bỗng thấy mình muốn lớn một chút. phải để coi người . để một ngày nào , có cha mang những điều nặng trên vai.

Đêm . Sau khi mọi người đã vào nhà, chiếc xe dựng ngay ngắn trước hiên. Ánh đèn vàng hắt lên khung xe một màu ấm áp. Lam đáp xuống yên xe, chú khẽ đầu nhìn vào . ô sổ, người cha đang lại quai Đốm. Mẹ gấp quần . đã ngủ trên vai anh.

Ngoài , ngọn đèn vẫn . phía về làm nó khẽ đưa, nhưng ánh sáng không . Lam ngọn đèn lâu. Chú chợt nghĩ, có những người đàn ông không “Bữa ni con có không?”, nhưng họ luôn biết chiếc lốp xe sắp hơi, quai nào sắp đứt, hay mái hiên cần thay một ngói mùa mưa. Yêu thương đôi khi bắt từ những điều rất nhỏ thế.

Và có những ngày, người lớn lạc lối lo, mệt , giữa những cuộc họp kéo dài, bản xong, những nhiệm nặng đôi vai. Nhưng rồi họ vẫn tìm được về. Bởi đường , luôn một ngọn hiên chưa bao giờ tắt. đèn ấy thể ánh mắt vợ, là “Cha có mệt không?” của con, là mùi cơm mới vẫn được ấm nồi. Tất những điều ấy, lặng lẽ và bền bỉ, giống vàng hiên - không rực rỡ, nhưng đủ để xua tan màn , để người biết mình vẫn , nơi để .

lẽ, mỗi gia đình đều có một ngọn đèn như thế. Khi mọi người còn ở bên nhau, ấy niềm vui tụ. Còn nếu ngày, ai đó không , ngọn ấy trở thành , thành đăng trong những người lại, họ rằng đã từng những ngày tháng thật ấm áp, thật bình yên. Và dù cuộc đưa đẩy đi , thì ánh sáng le lói, như một nhủ dịu dàng: nhớ rằng mình đã được thương, đã từng có mái .

------

Mai con lớn lên ,
Có khi bước giữa ngổn ngang.
xưa cha đứng muộn màng,
Bàn tay lặng lẽ gỡ ràng xích xe.

Mẹ ngồi nhặt hiên che
đèn vàng ấm bề gió .
Người cũng có lúc
sau ánh nỗi buồn không tên.

thôi, dẫu có phiền
Vẫn còn ánh sáng dịu hiền trước sân.
Những ngày mẹ lặng thầm
ngày con học trong tim.

Sau ni có đi tìm
nơi xa lắm, cánh chim cuối .
Vẫn nghe đó giọng
khuya cha mẹ đời .

Hết 7

************

thích

1. “người ni”

- Trong câu: “ người ni làm một , người kia một .”
- Nghĩa: người này - “ni” = này.
2. “bữa ni”

- Trong : “Bữa được trực nhật.”
- Nghĩa: hôm - “bữa” = ngày/, “ni” = .
3. “”

- : “Làm chi?” (Cỏ anh Đốm)
- Nghĩa: - “làm chi” = làm gì.
4. “thiệt”

- Trong câu: “Thiệt ra, cha cũng biết điều nào .”
- : - “” là cách miền Trung/ của “”.