Sáng ngày hôm , Đào cẩn bê nồi cháo chép lên nhà trên. Hôm qua nó mua hai cá to của bác , một con rán tối qua, con còn lại nay nấu cháo ông và cậu . cháo thơm lừng sóng theo nhịp chân của con . Nó bê cháo bước cửa, thấy bà đang nhai trầu trên sập ông Tài đang ngồi nhâm nhi tách trà , không thấy cậu Tuân đâu.

hầu bê thẳng nồi cháo vào , cháo lên sập gỗ, cười tươi rói ông :

“Con chào ông bà ạ. Con ông bà ăn sáng.”

nghiêng dáng người của cậu. “ ơi, cậu vẫn chưa dậy à? Sao con thấy cậu.”

Bà Trà vẫy tay con Đào cầm hũ đến mình. nhanh nhẹn vớ hũ sành đựng bã trầu kề sát bà , đợi nhổ miệng ra mới hỏi lại:

“Bà ơi, cậu đâu rồi ạ?"

Bà súc miệng bằng hớp đắng, xong xuôi mới trả câu của con hầu:

“ từ sớm , cậu bảo đi câu , không sáng.”

“Uầy!” Đào nhiên, cậu dạo này giãn quá. “Cậu đi lâu bà? không ăn sáng nhỡ đâu đói lả sao. Để đi về . Ông bà cứ ăn trước ạ.”

Nói xong, con Đào chạy biến để lại ánh .

Bà đầu, buông một câu: “Đấy, lại về với nguyên trạng đấy.”

…

, chim hót , sớm vẫn còn tán lá , cỏ. Một xổm vườn đào đất tìm giun. Dải nắng sớm nhẹ phủ lên người cậu một vầng hào trắng nhạt, làm nổi bật đôi mắt đen láy ngời. Cậu cúi , bóng hàng mi dày đổ xuống mũi dọc cao thẳng, đôi môi phớt hồng cậu mím , sắc mặt căng .

Tuân chăm chú nhìn nền đất ẩm chân. Tay cầm cành cây , chốc chốc lại dùng đầu cành cây . Chiếc xẻng nhỏ bên cậu để nó nằm chỏng chơ chỗ. Cậu đang tìm giun làm câu cá. Khổ nỗi cậu không dám dùng bắt . Cứ hễ thấy có con nào bị đào lên hang, nằm vùng vẫy, trên mặt đất là cậu Tuân lại dùng cây khô nhỏ để gắp.

Cậu làm như thế, bắt giun lạ. giun chưa kịp vào hũ sành bị xuống đất, chui tọt lại vào hang . Hàng lông tú của cậu càng càng cau chặt, cậu không biết xử sao cho phải.

“Không bắt được giun thì câu gì?” cậu ấm ức. Tuân bực mình hẩy mạnh con giun nâu đỏ lên trung. hẩy gì giun dài ngoằng, nguẩy hướng thẳng mặt bay .

“Úi.” Cậu chỉ kịp hô lên một rồi vội vàng đứng tránh ra xa.

“Phù.” mà được một kiếp. lẩm . “Hết !”

“ ơi, cậu đang làm gì ?”

Tuân ngẩng đầu, cậu sáng khi nhìn thấy người nhỏ của . Cơn buồn bực mới tích tụ trong lồng ngực bay . Cậu vẫy tay.

“Đào đây cậu nhờ tí .”

Đào chạy lại chỗ , tò nhìn không và khoảng đất đen bị tung chân.

“Cậu đang đào giun cá à?”

Tuân đầu, đáp:

“. sợ ?”

“Không ạ, sợ quái gì này, chân không có, mắt , nó biết cắn mà sợ.”

“Vậy hả?” cậu Tuân vui một chút. Cậu đắn chốc lát rồi nói tiếp:

“Nếu không sợ đợi giun lên chúng, bỏ vào hũ sành giúp cậu được không?”

Đào mạnh :

“Con tưởng gì, chuyện nhỏ, cứ để con xử .” Xong lại mắc hỏi thêm một câu. “Đừng nói con giun đấy , nó không cắn người đâu.”

Tuân ngực, cao đầu, khinh mấy giun đang ngoe đất, đều ta đây là , còn mới sợ bọn này. Cậu hắng giọng, bảo:

“ sợ đâu, tại cậu nó nên ngại đụng . Đào không ngại giúp cậu, còn nếu ngại thì thôi, cậu bảo đứa khác làm.”

Đào nhìn cậu bằng ánh nghi ngờ. “ là cậu không giun không đấy? Con vừa mới cậu mét , miệng kêu ầm ĩ nữa. nói thật với cậu, giun không cắn người , nó hiền lắm, Cử giun đổ suốt ngày.”

Vành tai trắng nõn của Tuân hơi nóng, ra cảnh cậu né bay vào mặt vừa nãy đã Đào thấy. Đâm lao phải theo lao, cậu mạnh miệng:

“Cậu giun thật, không tin để cậu cầm thử một con cho .”

Vừa lời, Tuân vươn bàn thon về hướng con nhỏ nhất dưới đất. Mặt cậu quay qua khác, mắt dần theo khoảng cách đầu ngón với . Đến đoạn , hai mắt cậu nhắm , đầu tay run nhẹ. Đào trông điệu cậu mà buồn . cậu còn lự thế kia cậu đòi nhắm mắt giun á? Con lâu được.

“.” Đào che .

Nghe tiếng cười của con Đào, cậu liều, nhúp bừa một giun dưới đất cho xong , nhắm .

“Ơ?” nhiên, cảm xúc trong tay không . Sao giun to và cứng nhỉ? Cậu tò mò mở mắt, thứ bị kẹp giữa ngón và ngón trỏ của mình là .

Thứ đập mắt Tuân là đôi to tròn chứa đầy ý cười Đào, cậu ánh mắt “con hiểu cậu quá mà”. Ánh cậu tiếp tục lướt xuống, nhìn thấy ngón Đào đang bị mình nắm lấy.

Đào tủm tỉm cười, biết rõ nhưng không trần Tuân. “ trêu cậu tí thôi, bẩn , đừng động vào.”

Tuân , hàng mi , che đi sự rối và ngượng trong mắt. Cậu nhẹ giọng “Ừm” tiếng.

“Cậu cần bắt không?” tay nhặt mấy con giun cỡ vừa bỏ vào hũ . “Con cậu bắt mười hai con là đủ câu cả . Ao mình .”

“Ừ, .”

“Vâng. Cậu đỡ áo, chịu khó con một lúc bắt giun cho.” xót xa nhìn vạt nhạt trên người dính bẩn. đẹp đắt mà có giữ gìn.

“Đào để cậu giúp một cho nhanh.”

Đào xua tay, :

“Thôi, cậu để con làm, làm một mình hơn đấy cậu ạ.”

Nghe xong câu nói của con Đào, cậu không đòi nữa vì thật ra chẳng được gì. chứng rõ nhất việc cậu hoay buổi mà không được con giun nào.

“Bằng này câu chưa ?”

Tuân nghiêng người, ngó hũ sành tay Đào, đã bắt được kha giun , cậu gật đồng .

Đợi mãi không trả lời, Đào tưởng nhỏ quá cậu không nghe thấy to hỏi lại :

“Bắt bằng này cho câu ?”

Mắt nhìn đám ngoe trong , gật đầu liền mấy đáp lại con Đào.

“Cậu?” bỏ dở công đào đất, đầu nhìn lên. “ hỏi cậu không trả ?”

“À…” sượng chín mặt. Cậu Đào tập trung đất nên không thấy được động gật . Cậu : “ rồi Đào ạ.”

“, con dừng bắt nha cậu?” Đào nhỏ .

“, cậu cảm .”

“Hay là đi cá với cậu.”

“Cậu cho con theo với.”

Hai nói đồng thời vang , cả Tuân và Đào đều có mục đích. Ánh mắt người rồi cùng bật cười tiếng.

Ý khoé môi cậu dịu , cậu trìu hầu, tình trong mắt đong đầy như nước trong mê theo đuổi mạn thuyền. Còn phía Đào, bám đuôi cậu lại tác, nó vụ phải gọi cậu về ăn cháo. Bây , nó muốn đi câu cùng cậu .

…

Trên con đường làng được kín bởi bóng mát của dãy xoan già, Đào thong thả , cùng hướng về phía ao làng. Một tay cậu Tuân cầm cần tre, tay còn lại cầm , bên trong đựng và thính[1] được làm từ cám gạo. đi , nó ngỏ cầm bị cậu từ chối. Tay Đào chẳng có đâm ra sinh rỗi, nó ngẩng đầu ngắm những xoan thẫm đỉnh đầu, mắt lim tận cơn gió hè sớm và dễ của hương cỏ đồng nội.

“Cậu thích xoan không ạ? Cậu về muộn quá, không ngắm đợt tháng Ba rồi, nở tím cả một vùng cậu ạ, đẹp .” Đào cúi đầu nhìn vạt áo của Tuân thi thoảng qua vạt áo của mình, miệng vu vơ:

“Con kì thích hoa cây , vừa đẹp, vừa bóng mát, lại còn gỗ để nữa.”

“ rồi.” Giọng cậu dàng.

Đào ngẩng đầu hỏi:

“Con kể thiếu gì hả cậu?”

“Đào kể thiếu , quả ăn .”

“Ôi!” xua liên , có chút hốt hoảng. “Ai cậu quả được? Ăn vào bụng, khi chết người ấy. Cậu đừng có mà quả xoan nha .”

ngược với , Tuân vẫn bình giải nốt ý trong câu nói của :

“Vậy là Đào chưa thấy cây rồi. cụ nhà mình cây ấy. nó thành trùm, chín cam, ăn có vị chua ngọt, ngon lắm.” Mắt cậu nhìn con hầu. “Cây vừa là cây xoan ta, cũng là trên kia kìa.”

Đào xoe, lần đầu tiên cây xoan đào, hoá quả xoan có thể ăn được. Cậu là học rộng hiểu nhiều, lại từng được sống tại kinh , chốn phồn hoa, phát bậc nên được trải và thấy thứ lạ. Còn nó, lại mười lăm năm cuộc đời quanh quẩn luỹ tre làng, nơi đi nhất chẳng chỉ là trên huyện mà thôi. Đào nghĩ, tuy quý nhưng vẫn thích cây xoan ta hơn vì gắn liền với tuổi thơ từ nhỏ đến giờ.

“Cậu ơi, xoan hay ?” Đào hỏi.

“ …” Tuân nhấn mạnh chữ “thích”, nói nhỏ chữ “xoan”, giọng cậu mềm , trong .

“Đào.”

“Vì sao ạ?”

“Vì nó và… ăn được.” Nói xong từ cuối, không kìm được thành tiếng, môi cậu nhếch cao, ngẩn và vấn cho diện.

Cô , tôi kể cô nghe

Ngoài kia gắt, ngâu, nắng hè

Về đây chở, tôi

Tôi , nựng, tôi thương suốt đời.[2]

____

thích:

1. Thính gạo: được thành từ vàng ngoài cùng bám trên hạt gạo sau khi tách lớp vỏ trấu. Thính được làm thức ăn cho , gia cầm. nơi thính gạo rang làm mồi(ổ) dẫn cá.

2. Bài thơ “Chở ”, Lan .