Mặt con Đào tái mét, miệng mếu máo, ba bốn chỗ trâu. Đàn trâu hơn bốn mươi con nay đến hơn nửa chạy xuống ruộng ta. Đào vừa chạy vừa hô:

“Anh Cử ! em với, em ăn nhà người rồi.” của con hầu chứa đựng sự hoảng loạn run rẩy.

Thằng Cử đang phía giật mình, đánh liềm[1] trên , nó đầu, đứng dậy, lao phía đang ăn lúa ngon . “Thôi hỏng !”

Hai mặt đứa nào nấy , phi thẳng xuống ruộng lùa trâu. Chúng nó mảy may quan tâm dưới ruộng có nước bùn, cứ thế lao thẳng xuống làm nước bắn tung toé, lem cả.

“Đào qua bên canh trâu sang khác đi.” Thằng hét lớn, chỉ tay phía đối diện. “ anh chặn này.”

“Vâng ạ.” Đào chân chạy tay Cử . Nó nước nhanh và gấp . Đến nỗi làm nước ruộng lẫn bùn đen bắn hết lên mặt, bắn nhưng nó mặc kệ. Miệng hô: “Họ, họ, …”[2]

một hồi vật lộn, và Đào cuối lùa được đàn lên bờ . Thằng Cử mệt quá, vật đất, thở . Còn Đào đứng rẩy cạnh, khoé mắt rơm , giọng nghẹn ngào:

“Anh ơi, làm sao ? Em mải hái ổi, quên trâu trâu ăn nhà .”

Đào nhìn ruộng lúa bị trâu gặm nham nhở, .

“ xin lỗi, để em chạy bà ứng tháng sang đền ý, hức…” Một vài nấc nho nhỏ đã từ cuống họng Đào.

nghe , tay đất ngồi dậy, nó lắc đầu, :

“Từ từ , hai chăn nên xảy chuyện gì phải cùng .” Thằng hầu nhìn mắt to tròn ậng nước của tự thấy , nhìn bàn tay đang liên tục vò vạt áo của đối phương, biết Đào .

“ kiệm không? Hai đứa mình góp chung, chỗ anh còn một ít, 50 đồng. còn đưa anh, lát nữa trâu ăn rồi mình qua nhà Sao tiền, xin lỗi bà ấy.”

Con Đào nguầy nguậy, xua tay tục. “Không . ăn lúa là của em, không liên đến . vẫn còn một ít , xin ứng tiền chỉ để phòng thôi.”

Đào ngồi xổm , áy náy nói:

“Anh Cử em xin lỗi , lát về nhà nhỡ mắng chung… em… em ạ, hu, hức!” Con Đào hít mũi, nuốt vào .

Thằng nhìn điệu muốn mà không dám khóc của Đào, bật cười, để lộ ra hàm răng toát nổi trên mặt đen vuông . Nó cười ha hả:

“Ha , gì xin lỗi, chuyện đã lỡ nên giờ có đau buồn cũng chẳng được tích sự gì. Anh sao , mà ông có mấy khi tụi mà .”

“Đào để anh chung bà Sao, chỗ bị phá khoảng 2 tiền thôi chứ .”

Đào vẫn quyết từ : “Dạ thôi , cỡ 2 vẫn có đủ ạ.”

Cử , nó không nghĩ con ngần ấy tiền. Phải biết chúng mang phận người kẻ đợ nhà người, tiền công mỗi tháng vỏn vẹn có 5 đồng, đấy là được cho ăn ở, có quần áo đơn giản, ngày lễ khi được thưởng ít , hoặc vải vóc may quần áo. Thằng Cử nó thế là sướng nhất số người hầu quanh vùng rồi .

“ có tiền thế? 2 tiền 120 đồng .”

Con một sâu, gượng: “, em biết chứ . Tiền em để dành chắt chiu hàng tháng, nhiều khi hầu bà, bà thưởng cho một ít để vừa đủ 2 tiền Cử ạ. Anh , không phải cho đâu.”

Cử gật , Đào nói vì bà Trà rất , vui lòng là vung tiền. Nó còn nhớ vừa thưởng cho mỗi 10 đồng thôi.

“Ừ, thế về tiền nhà luôn đi. để anh nốt cho. nhanh không lát nữa có người đi qua người ta làm bù lu bù loa lên giờ. Mình phải đi , phải chủ động, đồng tiền đi trước đồng khôn.”

“ vâng ạ, thế đàn trâu sự nhờ !”

“Phì…” hầu bật cười. “Ừ anh biết , về .”

Con xoay , chạy chậm trên đê. Hoàng buông xuống, nắng đã ngả màu, một thững đi, nó thở dài nản.

Bây giờ lấy tiền đâu mà đền bà Sao đây?

Vừa nãy nó có đền là nói dối. thế để cho anh Cử đỡ lo, chẳng muốn anh vì lầm của mà mất . Tiền công 5 so với mặt chung là cao, nhưng chẳng dành được bằng , tiết kiệm chỉ để được 2 đồng; còn bà không nhiều, khoảng 3 đến 10 hào mỗi lần. Đào tính tổng tất số tiền có là 31 đồng, gần một nữa.

Lòng con hầu trĩu, đầu đất, lòng buồn nản gì được.

“Đào đi chăn trâu về sớm thế à?” Tiếng con Loan vang . không thấy Cử và đàn trâu đâu nên ngạc nhiên. “Trâu với thằng đâu, có mỗi mình thế?”

Đào giật ngẩng đầu, hoá ra đến nhà lúc nào không hay. Nó thấy Loan cầm rổ tre, bên đựng ngọn thì biết chị đang chuẩn . Nó nói như khóc:

“Em chào chị Loan, em…” Không nhắc chứ, nhắc chuyện trâu là Đào lại đau . Lần này khóc . “Hu … , em để nhà bà . Anh em trước lấy đền bà ấy, hu.”

nghe thế cũng giật mình, tí thì đánh rổ rau trong tay. Bước vỗ Đào, an :

“Trâu ăn lúa nhiều ? Mà em trông để trâu ăn ?”

Đào sụt sịt: “ Cử nên em phải trông mà em ham ổi , để trâu ăn , hức.” đưa tay quệt nước . “Trâu ăn nhiều lúa ạ. Ăn một ô lúa to bằng tám cái , anh Cử bảo chắc đền cỡ 2 chị Loan , hức.”

“… em bảo cơ?” Loan lắp bắp, không tin vào mình.

“Dạ, 2 tiền ạ.”

“.” Loan hít một hơi thật sâu. Tận 2 , tức 120 đồng, đâu mà hả trời! “Đào có bao nhiêu tiền? Chị có một ít, Đào cần chị cho làm trả chị dần dần cũng .”

Con Đào cảm động, mặt lại rơi . “Dạ thôi , em cảm ơn chị. Em có tiền rồi.”

này, y trước , con Loan tròn xoe kinh , nhưng nó nhiều, đi đền cho bà Sao.

Chia tay , hướng thẳng đến nhà , nó định xin bà sau . Bà hiền, chắc được. lắm thì năm sau mua quần áo, quà vặt,… nữa.

Đến gần cửa rồi mà con Đào sợ. thập bên ngoài không dám vào.

“Đào làm mà đực đấy ? Đi chăn trâu áo bẩn hết kia?”

Đột nhiên giọng nói trong vắt lên lưng khiến Đào giật người. “Ối! Ơ, dạ cậu, con… …”

Tuân nhíu , cậu gập sách đọc dở trên tay, mắt nhìn lấm bùn đất của , lại vành mắt hoe nó, hỏi:

“ bắt Đào à? Sao khóc?”

Có ai bắt em ?

em buồn thế, chẳng cười với .

Lại đây nhỏ thôi

em mắt, môi , tôi thương![3]

Đào đầu đôi mắt đen của cậu, thưa:

“Bẩm , con để ăn lúa nhà nhà Sao, con về sớm định xin ứng tiền năm sau để tiền .”

mày cậu dãn ra một chút, cậu tưởng gì to tát lắm:

“ thay quần đi cậu.” xong cậu lại đổi . “ mà thôi, cứ mặc như cũng .”

“Ơ, dạ, đi đâu hả cậu?” Con hầu chẳng hiểu gì. “Con phải vào xin bà ứng tiền .”

“Đi sang Sao cậu.”

“ con vào xin ứng tiền công đã ạ.” Nó vẫn từ chối.

Tuân ngạc nhìn hầu, cậu ngẩng đầu nhìn nhà trên đỉnh để bình xúc. Một chốc sau mới con Đào, vẫy tay :

“Đào, mày đây cậu bảo.”

“Vâng.” hầu xích lại gần cậu.

“Gần .”

“.” Nó lại nhích .

“ đây.” Cậu ra .

“Dạ cậu.” Con Đào đầu chờ , không biết cậu nói gì với nó.

“Úi! cậu cốc đầu con?” Đào sửng sốt đầu.

“ mày qua nhà bà Sao mày còn đâu. Thế có muốn tiền ta ? ngoài ông rồi.”

“Thế…thế ạ?”

“Chứ còn gì nữa.”

“Vậy cho con vay 2 tiền được không? Rồi hàng tháng tiền công con đưa hết cho .”

Cậu Tuân định “ ”, nhưng đổi ý: “, cũng . Mỗi mày trả cậu 1 đồng, trả trong 120 được.”

Con Đào trố , hiểu: “Cậu , mỗi tháng 5 , hết cậu cho nhanh .”

“Không, cậu chỉ lấy 1 đồng thôi. Đào không đồng ý đợi bà về rồi xin bà.”

Đào thế vội đổi ý, xoe: “Dạ ạ, cậu, mỗi tháng đưa cậu 1 .”

Lúc này cậu hài lòng , dẫn đầu đi trước sang nhà Sao. Con hầu đẽo theo nhau, nhìn lưng của cậu - thanh , nhã. Nắng hoàng hôn phủ lên ấy vàng cam dịu nhẹ, trông đẹp người. Đào nhìn lòng cảm thấy yên lạ. Nó mùi hương theo bay đến, là gỗ thoang , mùi của cậu…

Cậu nhà .

Tay Đào tình cờ sượt qua áo, chạm quả nhất còn xót . Nó miệng, nuối nghĩ hai túi ổi đầy hái cậu thế mà rơi hết .

“Cậu, cậu ơi?” Con hầu nhanh đuổi cậu chủ, nó đưa tay giật góc áo .

____



1. Liềm: nông gồm một có khía chấu, hình , tra cán ngắn, dùng cắt lúa, cắt cỏ,…

2. “ họ…”: lóng nói với loại gia súc như: trâu, bò, ngựa,…ý chỉ lại.

3. Bài thơ “Thương ”, Lan Anh