Trời quá trưa, nắng ấm rọi xuống mái , chiếc mành tre* trước mái hiên khẽ lắc lư theo từng gió, thoải mái nằm xuống tựa bằng gỗ, trên tay cậu là quyển Slaughterhouse-Five* mở nửa, những trang vàng từng con chữ đen lại dẫn cậu thế .

đọc nhập tâm, ông Thanh đến gần cũng hiện.

“.”

Lễ nghe tiếng gọi bừng , cậu gấp đặt lên , nhìn ông.

“.”

“Con đi đường mới về, không trong nghỉ lúc?"

"Sáng thấy con sớm quá, con không sao? Hay là lạ chỗ ngủ không được?"

Lễ lắc đầu, tươi : “, mà, sao con lại không chứ? Con nhà lắm, tối qua con đặt lưng xuống ngủ quên trời quên đất. Rạng con có nghe tiếng gà gáy tỉnh ngủ, nhân lúc thời gian còn sớm, con ra gian trước thắp cho ông bà , ông bà với má mấy nhang."

Ai cũng ông Hội cùng vợ thêm cậu trai út khi tóc bạc nửa mái đầu. chào đời, cậu hai hai , cậu thương em mình cầm trứng mỏng trên tay, sợ , sợ bể, niu hết mực. nên cậu út lên vô bờ bến của mọi người. năm xứ, lanh lợi trời cho cùng khuôn mặt giúp Lễ dễ dàng hòa nhập, kết bạn cùng người từ bốn đến. Hai mươi đời trên con thảm nhung, chưa từng biết đường, chưa nếm gian , ánh mắt luôn trong sáng, rạng rỡ như sương của đầu , tinh khôi không nỡ vấy bẩn.

, ông Thanh biết con trai của không hề phù để lao mình vào chốn , lời mời gọi phía chính quyền mật ngọt, trong chốc lát dễ hóa độc người. Ông Thanh nếm trải đủ sự đời vô thường, chẳng nhà họ Trần rạng rỡ vinh quang, chỉ cầu rằng lớn lần này, hai người trai của ông sống an sung đến cuối đời.

Ông Thanh xoa đầu một cách trìu mến, đã nghĩ đến việc tìm cho trai một đường bằng hơn. Cùng Lễ trò đôi , cậu liền hứng kể cho mình thú xứ ngoài, cậu nhắc đến trường học nhã ý muốn mời cậu lại việc, nhưng cậu đã từ chối muốn quyết định về cống hiến tri thức của quê hương.

Một , Lễ ngoái đầu ngóng phía cổng, ánh mắt mong chờ: " ơi, con khi mới về ạ?”

" Trọng đi tỉnh trên xử lý công , cha có dặn người báo tin từ hôm , là cũng sắp về rồi."

"Lần anh nhưng con , lần này được chị dâu con phải chào hỏi đàng hoàng, ?"

"Dạ, con rõ ."

Ông đồng Thanh dài, : "Lễ , về nước, đáng lẽ cha nên nghỉ thời gian chuyện. bây giờ , đây cha nói tận . Cha cậy nhờ chú để cho chỗ trong tòa soạn trên Sài Gòn, tầm hôm nữa con lên đó gặp chú ấy làm luôn, con mình thích báo, nên cha chuẩn bị cho con nghề thích, chỉ cần con vào làm là xong, chớ phải tìm ."

Lễ chớp mắt: "Chuyện này... con vừa về cha đã tiếng với chú Hưng lo công việc con, có phải vội quá không cha?"

"Hầy, có mẹ không đau đáu con cái hả con? Cha hiểu có tài, muốn tự lập, nhưng nhà ta không thiếu điều kiện, không lòng để con vất vả, chỉ muốn con đường xuôi dòng, thuận lợi suôn sẻ mình mà ."

có kiêu ngạo bao nhiêu, đứng trước tấm lo cha mẹ, Lễ cũng bất dao .

"Con biết cha con mới gửi gắm , việc ở tòa con suy nghĩ lại." Cậu nắm lấy tay ông, vì được nuông chiều mà lớn, lúc nói chuyện, giọng cậu thức mềm đi.

"Nhưng cha đừng nôn đuổi đi sớm như thế mà, con muốn nhà với cùng anh bữa nửa lận."

Ánh mắt ông hòa, vỗ nhẹ cậu.

“Ừ, được rồi, cha cho con thời gian nghĩ, mà nhớ là phải cho cha câu trả sớm, dễ ăn nói với chú con. Con đọc sách tiếp đi, chiều anh về, nhà ta ăn một bữa đoàn ."

"."

...

Chiều tối, Trọng cùng vợ trở , Lễ lúc này có dịp hỏi dâu mấy tháng trước.

nghe ông Hai sơ dâu này, nghe bảo là con một buôn ở Kiến Tường, trong lúc anh lên , hai vô tình rồi động lòng, anh đem sính lên cưới chị, hai thuận lợi về chung một nhà.

Lễ còn trẻ, những năm phương cậu lòng dồi tri thức, chưa từng có ý yêu đương cùng ai, bây nhìn hai cậu, người cục mịch trầm tính lại có thể vì một người gái quan tâm chân như , hai người trai tài gái , mặn nồng Lễ nhìn mà thấy ngưỡng mộ thay.

Lúc , Lễ hiện đến từng miếng chị, thấy chị ít, anh rón rén thêm , trong mắt hai người đều là hạnh phúc ngập tràn.

Lòng bỗng sinh tò cùng khát khao, không biết này vợ của là thế nào.

Có lẽ là tứ , , , ngôn, hạnh. Cũng có thể người mang tư tưởng tiến bộ tự do như .

Nhưng dù về diện , phải cưới xinh đẹp đoan trang, như mới khuôn mặt của cậu, con cũng thêm đôi phần tâm vì lẽ đương nhiên là chẳng có đứa nào xấu.

Lễ cứ ôm đẹp và nghĩ đến thẫn thờ, có lẽ cậu cũng không ngờ, đời tưởng chừng như êm cậu xuất hiện đầy rẫy bước ngoặt, để mong muốn vợ , có đàn bị khác chết từ .

…

Vừa tối, ông Hai - ông Hội đồng Thanh hớt hãi chạy phòng, báo cho ông Thanh biết một tin động trời.

điền lại vùng lên gây sự, lần này còn làm mấy mẫu lúa đang xanh tốt, khí lớn người đến nơi.

Trong tiềm của người làng, nhà ông là phường ác bá thịt người, thu thuế cao cắt cổ, bắt gán nợ đến chết cũng chưa trả hết, nợ từ truyền sang đời con , lãi lãi, sự là kiệt từng máu của người dân no bụng mình.

Tiếng xấu xa khắp vùng, mãn của những thấp cổ bé họng thành từng cuộc vùng lên phản đối, song, đều nhà ông dùng quyền quyết dằn xuống.

công tranh giống như nồi nước tim , sẽ không động áp mà dừng lại, ngược lại còn có xu hướng lúc nào.

"Chúng xóa nợ nần , để họ canh tác lúa lệ thường, cũng không thu thêm, sao làm nữa chứ?"

Lời truyền bảo, không giàu họ, không khó ba , chắc là lẽ đó mà mấy , nhất là khi vợ ông chết ngột chẳng kịp nhắm mắt, ông Thanh ra sự đời, dần thu vi bóc lột của mình, thuế, bớt nợ với tá điền, như muốn tích chút phúc cho hai đứa con nhà ông.

tham con người quá đáng sợ, nếm ngọt được một lần thì sẽ có thêm lần hai, liên tục ép Thanh nhượng.

đòi xóa nợ, này còn thêm đất.

Dám cò kè cả cùng ông, rặc lũ tham như đói. người vậy không nói lý, càng dùng lực chấn chỉnh càng gây hậu quả khôn lường. Tính thế nào cũng rơi vào chỗ , bọn tục phá thì lòng ông ưng, nhưng bây giờ gông tụi nó vào ngục, với lần bàn không thành của ngày hôm , chưa chắc người bên phía chính tiếp tục đứng về phía ông Thanh.

Ông Hai nhìn ông chủ mặt mũi hằm hằm khó , đưa ra ý kiến: " chủ, hay là nhân lúc đều có mặt, ông chủ nói rõ mọi chuyện để cậu cùng bàn ..."

Ông : “Chuyện của đám , mình tôi được. Lúc bắt đầu mâu đến nay đã chục năm, vốn dĩ không liên quan đến đứa, hai đứa nó không nhúng tay vũng bùn ."

Ngòi bút ông Thanh khựng lại, ông ngẫm nghĩ.

Hai Trọng tính tình , óc nhạy bén, anh vợ quan hệ rộng, nếu gặp rắc có thể theo ẩn mình, sống sống bình dị qua . mỗi út , tính tình cậu trẻ con khờ dại, về còn vững chân. Nếu cậy nhờ ông Hưng trên Sài Gòn, e nước xa không lửa gần, phỏng chừng chưa lên đó kịp, con ông xảy bất trắc giữa .

Thanh chiêu suy , không nên tìm ra đường cho . Hồi sau, đầu ông bỗng bật cái , dù đã gần qua lại, nhưng giữa họ ân tình còn đó, tin rằng nếu ngỏ lời, họ chắc chắn không chối.

Nét bút in trên giấy, lá thư với chữ đầu tiên.

[ kính mến.]

Người ông nhắc đến ai khác ngoài Hương - bạn của người vợ đã khuất nhà ông. Mà giờ, Hương gia nhà họ Nguyễn - gia đình có ở Vĩnh .

thư mang theo cầu trước tình nguy hiểm, dẫu suy là , vẫn rằng mình thể tự xoay sở trước cơn bão này, còn bức thư nếu có hãy ngăn , không cần dùng .

...

Hai ngày , ông Hội tổ chức lễ mừng cậu con trai út học trở .

Trong tình trước đó, tiệc này theo nên chức, nhưng vì Hựu là út cưng của cả , thân mong muốn gặp gỡ sau sáu năm xa cách, Thanh không lui , nên việc toàn và chuẩn bị thêm người canh gác trước nhà, việc tiệc càng sơ sài.

Mâm cao chia , người lui tới nhà ngồi đầy , ông Thanh thắp nhang cúng vái tổ tiên với sự trang trọng và thành kính, cúng qua đi, say sưa tiệc.

nhà dài sẫm tối, đồ lại mang lên đầy, người quây quần trò chuyện , chỉ có một bàn tiệc ở vị trí gần mái hiên vẫn còn để trống, chẳng biết hôm nay người nào bận việc không .

Lễ nhìn qua chỗ trống đó vì lấy làm lạ, khi chiều tà phủ xuống sân , cảm phát giác cổng lớn thoảng có mắt liếc , thái độ lạ làm người nổi gai .

Trong lòng bồn chồn không yên, Lễ vội vàng đi tìm thuật lại , phát hiện ông ở gian , gáp nhét vào thằng sai thứ đó bức , mặt sa sầm, đen kịt.

mặt cậu chứa đầy vấn: ", có chuyện gì vậy cha?"

Thanh gượng gạo lắc đầu: "Không, không đâu con, con đi vào trong đi..."

nói của giữa , ngoài sân đã bắt đầu có tiếng thét trong hoảng loạn.

Lễ , một mồi đỏ xuống bàn, chúng cháy giữa , thẳng vào từng khuôn mặt kinh hãi đang vật chạy .

Mọi thứ nhanh, độ Lễ chỉ kịp mắt nhìn một toán người tay đuốc, tay phải vác lưỡi cuốc thi nhau bổ , người thân cậu.

Ánh lửa đỏ, tiếng hét rùng rợn ngập .

là mồi ảnh cả đời cậu.

_

Slaughterhouse-Five: Một quyển nổi mang thông điệp phản chiến , bản Việt là "Lò sát số 5"