18 tháng 10 năm 1960

Đúng trưa nay, dưới sự lãnh đạo Đảng và uỷ Thiên, người tại Hương Lâm, Phong Lâm, nhiều núi của Huế đã chức cuộc mít quy mô , đồng nổi dậy khởi nghĩa để giành chính ở các , xã, và bắt sai của chính quyền , chánh tổng, phó chánh ra xử. thắng kéo dài từ ngày 18 tới nhiều ngày sau. Toàn bộ vị lượng chiến ở Khe Tre, Phong Điền, Hương Trà,... kết với kích địa , hành chiếm đóng hàng đồn lớn của quân địch. phong trào khởi nghĩa, rút khỏi nhiều phương, còn chừa bốt A , Khe .

(1) Lúc cuộc nghĩa đang vào giai đoạn căng thẳng, một nhóm du kích Nam Đông được lệnh lãnh , trong tối nay phải cử người tiếp cận đồn phía Nam của địch, nhằm kết nối lạc với một báo của quân ta cài vào ngũ , đánh cắp thông tin về chiến lược quân sự của bọn . Khi nhiệm được chí giao truyền , lãnh đã nhấn là một nhiệm hết sức trọng. hoàn tốt hoặc địch phát giác, thì như toàn bộ công sức của huyện Đông thể người suốt qua coi như sông đổ biển, thậm chí về đồng chí điệp báo chắc chắn sẽ bị bại lộ. Nắm tính chất đặc nhiệm vụ, đội trưởng đội du xã Hương cử du kích gồm ba người, toàn bộ những tay kỳ cựu có kinh nghiệm. Trong nhóm đó một người từng là sát, hai người đặc công.

Bọn chọn thời gian xuất phát là vào 1 giờ sáng đêm nay.

Đồn giặc phía ở Cồn, điểm phát của kích nửa tiếng đi bộ nếu đường lớn, còn đi đường thì mất một tiếng. Chỗ bốt trước dinh của tên Việt gian nổi tiếng . Vào điểm quân Pháp xã Hương Lộc, hắn đầu hàng và tự dâng dinh thự của mình cho Pháp nơi đóng quân ở . Sau khi Mỹ chân Pháp, nơi dinh thự giao cho một quan chức của Mỹ.

Đoạn đường vòng dẫn đến Cồn phải một cánh tre rậm rạp, rất hợp cho nhóm du dụng địa hình . Anh đội trưởng dẫn đầu kích đi đường vòng. lại đi sau, người sau vạt người trước, cứ như vậy mà mẫm đi trong đêm tối. Càng đi, những tre càng mọc san sát vào , che khuất đi ánh sáng trăng rọi xuống. Sương ẩm ướt lảng vảng trung, tụ thành trên , nhỏ xuống kích. quá trình di chuyển không ai nói ai nào, mọi cử nhất họ diễn một cách im lặng, nhẹ nhàng và cẩn hết mức có thể.

Đi được gần tiếng, anh bất ngờ đưa tay suỵt, ra bốn người phía sau lại. chậm rãi giơ tay ra trước, toát và sần sùi của bức tường gạch đối , tim anh hẫng một nhịp, rồi đập loạn xạ như rơi khỏi ngực.

- mô rồi anh?

chí thì hỏi. Anh cán súng, nuốt khan. Anh xuống nhìn bốn người đồng đội đương hồi hộp chờ lệnh, mặt nào người nấy đều căng thẳng, mồ hôi lạnh chảy ròng trên .

- bức tường này là đồn giặc.

nghe đội báo như thế, người đều tư sẵn chiến đấu. Anh Nhơn bước rón rén phía , tới chỉ còn bức tường chưa một tay, anh áp tai sát tường nghe ngóng xem bên kia có tĩnh không. Bất , nghe thấy ba tiếng gõ lộc . Nhận ra đó là ám của điệp báo, anh Nhơn lập tức tay, du kích men theo thành đi sang trái, tới khi chân người đi đầu giẫm phải gì đó mềm mềm, có tròn chìa ra như mũi giày da, thì họ mới .

- Điền.

Giọng trầm khẽ. đi đầu mật :

- Lưới.

hỏi:

- 33?

Bên kia không , đáp:

- .

tiếng thở dài đồng loạt ra, nhóm kích vừa được toàn gánh nặng. N33 biệt danh của Lương Văn Tro (2), báo được cài cắm vào ngũ của địch để đánh nhưng tuyệt mật. anh vừa gặp đồng cũ thì khỏi động. muốn chạy tới ôm năm bạn của mình, vì sợ nếu động ra sự chú đám lính đương canh gác trong kia, nên anh đành im tối, không lộ mặt để tránh rủi ro mức thể.

Nhơn rẽ hàng ra, đứng mặt anh , anh Nhơn nói:

- nay đã đánh đội lính nhảy dù. Chết mười, sống , thu được chín M - 16.

Từ đối diện truyền tới giọng nói sắt đá của anh Tro:

- .

Nói rồi, dúi vào anh Nhơn mảnh giấy nhỏ, dài chừng tay trỏ. Bằng một động tác hết sức nhanh , Nhơn sợi dây ra, mặt dây chuyền là hình cây . mặt chuyền, lộ một khoảng nhỏ khít với độ dài của tờ . Nhơn nhét tờ giấy vào , rồi thận đóng lại.

- Đi đi, lên! thư về cho chỉ trưởng trước ba giờ sáng. Tin khẩn đó.

Nhơn ngó đồng , biết không nhiều thời , nên anh vội ra lệnh nhóm kích rút quân.

Mang thư huy đơn vị kháng chiến, sau khi xem và giải mã, mọi đã được hoạch công tiếp của quân địch gì. Chỉ huy trưởng bản đồ địa hình Nam Đông trải trên bàn, dùng cành củi tròn khu xã Sơn, ông nói:

- Rứa là tụi cho quân ném bom xuống đây.

- Đợt này tụi nó muốn một vố quyết định luôn đây .

nên hoảng loạn. huy trưởng thấy anh ngồi thụp xuống ghế, , đầu bứt . Ông cành củi xuống , một thuốc dài. cả mọi người có mặt trong phòng họp đều dàng ra sự bất đã ẩn hiện gương mặt của hai chiến sĩ "già " .

mật thư , bọn sẽ chơi úp bất ngờ, bằng việc bom thôn 6 vào lúc giữa ngày . Hòng diệt triệt để các vị đóng quân của ta đó, tạo sức ép bắt lực ta ra .

Vừa nghĩ tới nội dung mật thư, huy trưởng càng dữ. Ông nghiến két, vứt ngay điếu thuốc xuống và chà nó thật mạnh, tưởng tượng như thuốc ấy là tụi mà ra sức chà.

- Ném cái đầu hắn! Hàng cái mả mạ !

Ông lên, mặt nhăn , đau .

Nhưng chỉ chưa đầy một , cặp mắt chỉ huy bỗng sáng bừng, dường , ông ra sáng kiến gì đó. quay trở lại , tay nhăn nheo bị cụt một đốt rãi di theo đường sông Tả Trạch, nối dài chiến khu Dương Hoà. Chỉ thở ra, ngó tới bàn đã bị cắt liên lạc, ông trầm giọng nói:

- Chừ chỉ còn cách hy sinh thì mới được.

Hàng con mỏi do nhiều đêm không hướng về huy trưởng. Hy sinh? Phải hy sinh? đã sinh người, bao rồi? chữ "hy sinh" với họ bây giờ nghe còn thân thuộc hơn cả trăm tiếng "Mạ ơi!" những lúc họ còn ở nữa. Mọi người đứng san sát , thân trơ xương, những bộ quần ki rách tả tơi, những đen nhẻm do từ có thể che được nước da , không được can trường, gan thấu sâu mắt họ. Một người bất ngờ giơ tay xung phong. ta ra hàng ngũ không chút dự. trước mặt chỉ , anh dõng dạc :

- Nếu có sinh, chỉ hãy cho tôi hy sinh.

Chỉ huy trưởng chăm chăm người sĩ thấp hơn tận một cái . Ông cố tình nhìn lâu vào mắt , như để rằng liệu người có núng, do dự hay không. Và thứ ông lại , đúng như những gì ông muốn.

- Đồng chí chi?

- Báo cáo! Tôi Trung, đảm giao liên, thuộc đội 2, tiểu 1. Tôi vừa mới được chuyển Khe vài .

Thấy cách người ăn nói vừa cứng rắn, vừa , chỉ trưởng gật gù, song ông vẫn nổi dài. Anh Trung đứng nghiêm, nói tiếp:

- Tôi nguyện hy sinh để thực hiện nhiệm vụ giao. Xin !

- Đồng chí có biết nhiệm vụ là ?

- Báo cáo! !

- Không biết, răng đồng chí xung phong?

- tôi không sợ chết. Chỉ cần chỉ huy cho của nhiệm vụ, thì có hiểm , tôi sẽ thật .

huy trưởng đắng hồi . Cuối cùng, ông quyết định triển toàn bộ kế nhiệm vụ mọi , và chính phân công anh Trung, cùng hai đồng chí lên đường thực hiện.

Ba người họ chỉ đúng nửa giờ chuẩn bị đủ , trang phục, tinh thần để quyết sống chết với nhiệm vụ thể nói là lần cuối trong đời. Bọn được đơn cho chiếc , cái lô, còn không có bất , vũ gì. Bởi lẽ, họ phải đóng giả thành thường, vượt được trạm canh gác của quân giặc đóng ở thôn 6 xã Hương Sơn, từ đó mà lần mò lên tới chiến khu Dương báo hoạch ngờ của huy kháng chiến biết để cử quân tới ứng phó.

Riêng tờ mật thư của điệp báo Lương Văn Tro cho đơn , chỉ đã xác nhận, và ban đầu ông định sẽ sử dụng sợi dây chuyền thánh giá của anh làm cất giấu. Nhưng về , thấy sợi dây ấy nhất định có thể trở thành hút sự chú ý của bọn giặc, bèn bàn với gì để . lúc còn hoay tìm cách, thì anh Trung chợt nhớ bồ kết định tặng Trang còn giấu bọc quần , bọc anh ở cuối lán . một nghĩ loé lên trong đầu, đứng dậy lao ra khỏi phòng họp, lát với túi đồ to tướng. huy đồng đội bằng cặp mắt khó hiểu. cần để hỏi, anh đã tự động giải thích rằng:

- Tôi có chỗ thư rồi đây.

Chỉ trưởng sững :

- mô? Mà đồng chí đem cái chi ?

Anh Trung , ra sàn một mớ bồ kết. Những trái kết đét, đen thui than được lại thành từng chùm, chất thành dưới đất. Có cộng bốn chùm như vậy, và đếm sơ sơ thì mỗi chừng hai trái, chứ chẳng . Anh bồ kết, dao găm chẻ đôi nó loại bỏ . Ở những ô nhỏ chứa , anh lại một dao cắt đứt lằn ranh. Trái kết chẻ đôi giờ đây hoàn toàn rỗng, dư sức để bức mật mà sợ bị phát hiện. Sau khi làm xong, anh đưa trái bồ cho chỉ trưởng xem, nói:

- dùng hai nửa lại, thì đố thằng Mỹ phát ra.

Chỉ huy trưởng nhìn anh chiến sĩ có vẻ ngờ nghệch này rồi ra một thư tuyệt diệu , trong lòng dấy lên phục.

- Các chí , đây là nhiệm vụ vô cùng , chắc chắc hiểm tính mạng. Chừ có hận không?

Ba chiến sĩ đồng loạt vung , thật lớn:

- Không có!

- Ba đồng chí có tâm thực nhiệm , quyết tử Tổ quyết sinh ?

Tiếng hô lại càng hào hùng, lực hơn:

- tâm! tâm!

vậy, ba gồm anh , và một đồng chí khác tên đường khởi hành vào lúc sáng. Chỉ huy trưởng đứng trước cổng đơn vị, về hướng xe đạp kĩ, cùng ba bóng lưng tuy ốm yếu nhưng lại toát ra một vẻ cường . Càng ngày, bọn họ khuất tầm mắt , vào những cột khói lên từ hàng dừa rực cháy .

Chướng duy nhất nhóm sĩ cần đối , là phải băng qua trạm nhất của địch Khe . đó chính là trong số những đồn bốt hiếm hoi mà chúng còn giữ sau cuộc khởi nghĩa của người dân.

chiếc xe đạp trạm gác chục là đã bị toán vệ đường đòi . May rằng người bị kĩ nên cũng chẳng phải lo sợ gì. Một tên cảnh da vác súng M - 16, đội , hung dữ hùng hổ đi . Hắn bán súng lùa ba người xuống xe, thông phiên dịch, hỏi:

- Đi đâu?

Anh Trung, người chỉ huy giao cho chức nhóm trong lần này, bình tĩnh đáp:

- Tụi tôi về sơ tán. đạn bắn ác nên ở được các anh ạ.

- Trong ba lô chứa gì?

Anh kêu lại lô , giác ra đưa tên cảnh vệ . Hắn trong ba lô của họ thứ gì đó đen thui, dài ngoằn như trái chuối héo. quá, liền hất hàm đổ những thứ ấy ra bàn, rồi tự tay cầm trái bồ kết, là trái lên, chú .

- nói anh nớ, đó là bồ kết. Tụi tôi quê bán.

dịch ghé tai vệ, thuật những gì mà anh Trung vừa .

Tên cảnh vệ đương nhiên không bồ kết là gì, cũng im lặng cho qua. Hắn tiến tới từng , bắt họ phải lộn túi , túi người, thậm chí gọi hai khác để tiến hành khám xét. Nhận ba người không theo bất kì gì khả nghi, nên toán cảnh không tỏ ra nghi hay làm dễ gì.

Nhưng tụi hắn đâu rằng, khả nghi nhất, hoá lại nằm trong ruột " chuối héo" nghĩ vô .

- Đi đi.

Anh Trung nón cúi người, chào biệt cảnh vệ:

- mấy nghe!

chóng bỏ hết mấy chùm vào ba lô rồi dắt , định sẽ đạp một rời khỏi trạm gác, nhưng...

- Khoan đã.

Tiếng quát của tên vệ khiến anh Trung, anh Luông và Cường thót tim gan. Từ phía sau, vệ trắng vác súng lầm tới, hắn mắt nhìn vào ngăn nhỏ ba lô của anh Trung. Chĩa mũi súng phía ngăn ấy, hắn ra lệnh:

- Còn ngăn này chưa xét.

Anh Trung mặt mày đã mét, gắng bình tĩnh mà nặn ra nụ cười. Anh nháy mắt ra đội còn lại cứ giữ bình tĩnh, còn mình thì quay hắn. , nòng súng càng vào ba hơn, tới mức anh Trung thể dễ cảm thấy cái sởn da gà của súng đương vào mình.

- Chú từ tôi cho xét. Chớ cái chi mà dữ rứa?

Anh chậm ba lô xuống. Tên cảnh xông tới cái ngăn ra, khi thấy có , trở mặt quát:

- đi!

Nói rồi, hắn giơ chân một cái lưng anh lăn ra đất. cồm dậy, giấu mặt tay mà nghiến lợi. Anh làu :

- Thằng óc !

- anh Ba, ?

Luông tiến đỡ anh Trung , giả vờ reo lắng.

vệ quắc mắt:

- Cút nhanh! nát !

Anh cũng lân mò chỗ đồng . Khi biết hành động, anh Trung bí hiệu hai người họ chuẩn tinh , còn mở ba lô lấy chùm bồ kết, tên cảnh , xởi lởi nói:

- Coi như chùm kết ni là quà tôi xin lỗi . Làm các ngài .

- Mày đưa tụi tao thứ này ?

Anh phơi xuống che khuôn , miệng nhếch lên:

- Còn làm chi ...

dứt , ngờ đá thẳng hạ bộ tên cảnh . Bị đánh vào hiểm, hắn thét lên tiếng đau đớn rồi buông súng, ôm bộ ngã khuỵ . Chớp thời cơ, anh súng lên và một phát đạn ngay . chỉ giãy vài như con , tươi.

- Cộng! !

vệ còn ú ớ reo lên. Bọn hắn rẩy một chó bị mắc mưa, về sau, luống cuống mức kịp gạt đạn. rút găm, nhảy vồ tới vào cảnh da , tiếp giằng co một chọi một với hắn. dáng người nhỏ con, nhanh nhẹn nên anh Luông dàng tránh được mọi đánh của đối . Anh dao chém một nhát vào cổ tay hắn, mạch máu, máu phì . vệ rú lên hoảng , khiếp sợ đã tràn khắp gương mặt.

- Cấp ! Có Việt...

còn lại chưa kịp nói hết câu, là Cường đằng đã chĩa nòng súng gáy hắn, như cách mà vừa nãy tên đã làm anh .

- Tao cho !

Thêm một phát đạn được bắn , cảnh bị bắn , thủ cấp cũng lủng lẳng . bắn thẳng vào anh Cường, tanh nồng của tụi Mỹ này anh lợm cổ vô cùng.

- Chạy !

Trung tay ra lệnh. Ba cầm ba khẩu - 16, ba lô lại, theo mỗi cái ba chứa mật thư xe chạy thục mạng về chiến khu.

- ơi anh !

Mặc kệ tiếng phía vang lên rát cả tai, ngửa cổ reo lên đầy sung sướng. Toàn thân anh nổi da , hai hốc mắt anh đã khóc, khi chính bản mình vừa tay bắn chết một Mỹ mà phải nhờ tới sự trợ giúp kì ai. Anh Trung đạp cạnh vậy, và anh Cường nữa. Cả ba người đều có chung một sung hệt nhau. cảm giác được cầm vào khẩu M - 16 xịn xò ấy, cái cảm giác được dùng chính khẩu súng ấy giết giặc, giác leo giữa vực thẳm, tưởng chừng bị té rồi lại được kéo họ , sự khoan khoái đạt tới đỉnh điểm. cả sung sướng nữa. Hỡi ôi! phải tả cảm giác đó thế . hỏi, liệu đây là dấu hiệu chiến thắng chăng?

...

Chị Trang dậy, thất , hôi đã chảy ròng mặt. vừa một mơ vô cùng kinh , một giấc mơ mà chị ngỡ như mọi nỗi trong đó vận vào mình ngoài . Bụng dưới chị lên cơn đau buốt. nhăn mặt, thở hổn hển. thèm thuốc đã khiến miệng bắt đắng. Chị lảo đảo xuống phản, trong đêm , mò mẫm đường rời khỏi , tới bên bờ thường ngày chị vẫn thường đó những đêm về.

Ngồi trên mỏm đá quen , chị bật hộp , châm và rít lên một hơi dài. Làn khói trắng phả ra, quyện vào hương ngai ngái của rừng giúp đầu óc đỡ căng thẳng phần .

lâu , mới tìm tới thuốc nỗi . Chị ngẫm, nào mà thân chị phải phụ thuộc vào thứ vốn chỉ nên dành đàn ông như vậy chứ? Càng hút, nước mắt chị càng chảy, tới nỗi mà hai má đã ướt đẫm từ hồi nào chị chẳng hay chẳng biết.

- Răng mình cứ mơ rứa?

Chị lẩm hỏi. này, cửa lán chợt xuất hiện tiếng sột soạt. Chị thót tim .

Giọng người phụ lên khẽ.:

- Là...là đây.

Chi ka ki bên ngoài đỡ lạnh, lững bước về phía bờ . Thấy , chị quáng dập tắt điếu thuốc, như chưa làm gì mờ ám. Chị hỏi:

- Chi chưa ngủ ?

Chi lắc , đáp:

- Lạ chỗ quá, em ngủ không quen mới giữa đêm. Rứa chị Trang cũng không ngủ răng?

Trang Chi xuống đá bên , ngó dòng đương chảy êm nhẹ trước mặt, chị thở dài:

- định đây hóng mát một chút, rồi trở sau.

- Chị Trang hút thuốc phải không?

Câu hỏi của nàng Chi làm chị Trang ngớ người. Chị tự ngửi thử , và nhanh chóng ra, mùi thuốc lá đã ám khắp cơ chị . Không phải tránh thế nào, chị đầu thừa :

- Ừ, tôi có một chút.

Nàng Chi nhích người gần chị hơn. Hai người bây chỉ nhau chưa một gang tay, nên mùi ấy nàng thể ngửi thấy. Song, Chi không hề khó chịu, mặc chính nàng cũng thích cái mùi hăng hắc, nồng của thuốc lá chút nào.

- Trang đương có buồn hay ?

- Răng Chi ?

Chi ngập ngừng:

- Thì... mô có thì cũng đều sẽ ngồi mình ri.

rũ , không trả mà lặng lẽ nhặt hòn , phía suối trôi lờ. Hòn đá vừa xuống, mặt khẽ khàng dao động, chim đương cũng tiếng vụt bay khỏi tán cây vả. Nàng Chi ngửa đầu nhìn theo bầy chim bay về phía trăng , rồi nàng nhìn sang chị Trang, lại thấy chị trầm ngâm.

- Chị Trang vô đi. Ngồi ngoài ni, không khéo ngày mai cảm lạnh.

- Chi cứ vô ngủ , đừng cho tôi mà.

Trước sự chối của đối phương, Chi chỉ mỉm dịu dàng. Đoạn nàng cởi cái áo ka ki khoác ngoài mình ra choàng nó qua vai chị Trang, khẽ nói:

- Rứa phải mặc thêm áo vô.

Vào áo phủ vai, Trang cảm tưởng chính cái ấy cũng đương phủ qua tim chị. Một sự ấm áp đột nhiên lên, chị đớn tới ứa mắt. gió từ phía bìa thốc tới, cả người đều run bần bật, vẫn chẳng ai để trở lán cả. Chị nhường nửa cho , để cùng đắp chung. Trong mơ , chị Trang thoáng cảm bàn tay nàng Chi đương xoa lên eo mình. qua, đúng lúc nàng cũng vừa gục đầu tựa vào vai chị. Nàng nói:

- hồi nói chuyện với mọi người, cứ thấy chị ngồi lẻ.

- chuyện ồn ào quá. Tôi không thích ồn ào.

chị nghe tiếng Chi .

- Răng Chi lại ?

- có, không có chi mô. À! Chị Trang Đạo phải không?

Trang nhìn xuống dây chuyền thánh giá mình đương đeo, gật :

- Ừ, tôi Đạo. Mà nàng để ý hay ! Biết tôi lần hai .

- Tại hồi tối ni thấy trùm . hỏi Nhung, thì em đương đọc kinh nguyện.

- Ui ! Lại là Nhung ?

Chị thở dài, ngán ngẩm nói:

- mà cái miệng cứ leo .

- Lúc đây, Nhung có em, chị là ghi tên vào danh sách thanh niên xung .

- Là . Chuyện hồi ni , có mô .

Nói rồi, chị Trang mở bao thuốc lấy một thuốc. Trước khi châm lửa hút, có hỏi Chi:

- Cho tôi hút một được không?

- Chị cứ tự nhiên.

Ngậm điếu thuốc trong , chị Trang đầu tựa vào cây , mắt nhắm nghiền. Điệu bộ của bây giờ hoàn toàn khác sự xởi , thiện mà đã cho thấy, lúc nàng vừa mới tới chiến khu. Màn mỗi lúc một yên ắng hơn, xung quanh trừ tiếng nhái kêu râm , chảy rì rào ra thì chẳng còn bất kỳ âm thanh khác. trong lán, chị em khác vẫn còn ngủ say sưa. Nhìn ra ngoài này, thấy thấp thoáng hai ngồi vào nhau.

Nàng Chi lâu sau mới nghe tiếng chị nói:

- đầu, phân vào niên xung phong làm nhiệm rà đường Trường Sơn. làm được chừng mô, thì bị , một bên chân hắn bị gãy do đá đè trúng...

...

Chú thích:

(1): Đây là tình tiết tưởng, tác giả thêm vào để phục cho diễn của truyện, hoàn toàn mang tính chất .

(2): mẫu của chí Lương Văn Tro là Lương ( . năm 1933 và mất 2005. Quân hàm: Đại uý). Ông tham gia vào 16 tuổi, năm 18 thì được ra Nội học chính trị, về thì tác tại xưởng quân giới Bình . Nhà nước trao huân chương Quân Việt Nam, Quân Bộ, chương sỹ vẻ vang,...

Cuối cùng, ông Lương Văn To là ông nội !