Tôi từng giấc mơ mình về thời chiến tranh, cái thời mà không đủ ăn, áo không đủ . Tôi nhìn bóng dáng ai đó tần trong sương khói lượn ban ; ai cặm cụi giữa tầng lớp lớp trên núi ; ai đó xoa xoa thái dương trên ghế lái phà sông dài rộng trong tối; đó nhọ bẩn bãi than, , bị đánh, đẩy ngã. Tôi vì lại mơ thấy khung cảnh đó, mỗi nhìn lại bức tranh kia, tôi chỉ thấy lồng nhức nhối, thấy thân thấp như sâu bọ. Nhưng tôi vẫn nó. Mặc cho nó nhắc nhở rằng: "Cố gắng cũng . Có đến chết thì mày cũng không xứng ."

**

Một lúc sau, bà ngoại đang mặc tiếng:

- Ngày xưa nhà nghèo làng.

Huyền hồi thần, vội tập vào lời bà ngoại . Bà chỉ dừng ba giây lại tiếp tục:

- con đi làm ở phà, về có chục đồng. Bà nhà làm , làm ra đến mười . Ngày đấy không khá hơn năm lăm là bao, ông bà có bốn , kì vất vả.

Huyền tuy rằng không hiểu toàn nhưng vẫn hiểu được đại , hai nhỏ bó gối ra rồi nắm . ngoại vẫn hướng ánh mắt ra xa, tựa như đang nhìn về thời quá khứ cực nhọc lam lũ.

Bà lại thời xưa, tranh miền Nam chưa dứt, miền Bắc rối ren trong sự tàn nặng nề của bom đạn. Những năm 1950, ông là đội từng lái xe trận, hậu chiến xin một chân lái tàu ở phà, công áp lực. Bà ở nhà lo việc đồng áng vườn tược, khuya dậy sớm. trong vách đất lụp , bữa đực cái, cảnh khổ cực . dành dụm được bao nhiêu đều cho con đi , mong mình thức, có may đổi đời. Có đói kém không để ăn, bà phải đi bộ xa thật , vào sau mùa gặt còn thể mót sót lại ở , mùa gặt chỉ thể đi vay , vay được còn bị đánh. Bác cả hơn mẹ mười tuổi, cùng ngoại ra bến phà lái , vác. hai theo trẻ buôn người , bác ba đi chăn trâu cho người ta sườn núi chênh vênh. Mẹ lên bốn cuốc nương, tuổi ra bán sắn, lên bảy gánh hai xảo dứa đi bộ sáu đến bán ngoài, lên tám tuổi đi gặt thuê cho người , lúc ở lại thay phiên nhau chẻ củi, nước, băm bèo, nấu cháo lợn, duôi , chăn ... đủ loại việc thế mới miễn cưỡng đủ tiền cho bốn anh em học. Năm lên sáu, thời bao cấp chấm dứt, cho bộ đội chiến chống Pháp - Mỹ của Nhà được thực làng ngoại, đình bà ngoại đến ông, được căn nhà gạch ngói đỏ . Ông được hưởng trợ của quân nhân, tuy rằng ít ỏi nhưng cũng trang trải hơn cho gia đình.

Cho năm mẹ , cả làng bỗng mùa. Khi trước có thịt, sổ gạo, ra mỗi có thể có vài ngày ăn gạo trắng. Nhưng mùa rồi, vườn của tan hoang, công việc làm mướn sau mùa còn, giá lương thực lại chóng mặt. đồng từng tích trong bao năm nhanh chóng vơi , tiền lương của bác và ông bà không đủ nuôi ăn và cho ba trẻ đi học. Mẹ lúc đó là học giỏi cả , làng làng không bằng, nhưng học xong chín liền bỏ học.

- Năm mẹ lớp , thời gian bà đổ bệnh . thuốc thang cho bà cả nhà phải nhịn đói hai , đó ăn thay cơm mấy tháng. Lúc không no, thế nên một bông hoa gạo nhạt nhớt nhát coi sơn hào hải vị. Mẹ sau đó nói, nó đi làm mướn còn kiếm được hơn tiền thưởng rất nhiều, thà nghỉ học cho đỡ vả.

Giọng ngoại có chút chua xót, không là xót vì cả bốn con chỉ một đứa không được học cấp ba, chua xót gái tuổi còn nhỏ đã phải bươn chải lo nghĩ cho gia . Hoàng thực có một tuổi cực nhọc đau lòng, nhưng xét cho thời bấy , đứa trẻ trưởng thành vậy hề . Tuy nói sau 1975 là thời Đổi mới, nước như thay đổi ; con người lại , . mươi năm khi chiến tranh kết thúc, sống của nhiều vẫn tăm tối mù mịt. Hoàng Gia Tâm là thành quả của hoàn túng quẫn đói nghèo thời hậu chiến, quan điểm cái khổ đã ăn bén trong tiềm , chẳng mẹ khắt khe trong việc giáo dục .

- Thế nên . - Bà quay Huyền, đưa đôi tay ráp khẽ mặt con bé - Mẹ sống khổ . ba tuổi mẹ con đã khổ, mẹ mới yêu cầu nhiều . Đừng mẹ , cố gắng làm lòng , làm mẹ vui yêu mẹ nhiều nhé.

Huyền "dạ" một tiếng, nghiêng đầu dụi dụi ngoại, âm ghi nhớ những lời nói. Bà cong cong mắt, nụ cười hiền như :

- con có làm ra cũng đều có do , dù mẹ có gì, cũng đừng , không?

Thấy cháu gái , mắt ánh lên một tia đau . cúi đầu trán bé, giọng nói hơi nghẹn :

- Huyền ngoan, cháu ngoan . Mẹ con thương con nhiều , nhiều gấp trăm lần bà thương con. mẹ có làm trách , lúc nào cũng yêu hết. Ba cũng thương , ba mẹ con đều con...

Suy , mục đích của ngoại khi khứ tối ngày chính để cho phụ cho câu "dù có làm gì cũng đừng oán trách mẹ", là tiền đề đỡ cho câu "ba mẹ con đều yêu thương con". Huyền còn , lại cực nghe lời, thế nên mỗi một câu nói mà nói ra, con đều có nằm lòng, thậm chí chết vẫn dù rằng nói , con chưa chắc hiểu hết.

Huyền tưởng bà vô kiện, thế chút độ tủi yêu cầu làm việc nhà của mẹ đều biến . Con bé vừa bê chậu nhỏ van nước, trong đầu nhớ lại của , những gì bà kể con bé quên chỗ, những điều còn đọng lại chắp vá , tạo thành câu càng ngày càng lý . cùng nó tự tạo cả mẹ mình lý do vững , cảm việc từ nhỏ việc đánh là thường.

cô sáu tuổi theo bột giặt, nhanh chóng ngồi cạnh Huyền, vừa đổ bột ra hỏi:

- Sao mẹ giặt mà mày không gọi ?

- Mẹ bảo em giặt mà, hình như mẹ dặn chị rửa ấm sao .

- Rửa ấm chén một là xong, giặt quần áo hơn chứ. là việc phải để !

trừng . hơi , :

- Đâu có đâu, chị là nên mẹ để chị làm việc khó hơn rồi mà.

- Đồ !

chị một câu, con lại rụt một . mắng xong, thấy có không thuyết được gái liền dài.

- Tao giặt nước đầu, giặt nước hai.

lúc , có tiếng quẹt cổng. Mẹ đội nón, bê một [1], thấy hai trẻ ngồi chỗ van nước liền hỏi:

- đứa đang làm gì đấy?

- Dạ .

Trâm vừa nước vào chậu vừa trả lời mẹ. Mẹ chau nhìn , con bé , sau đó liền nghe nói:

- đi vào nhà rửa chén . Huyền nó giặt quần áo.

- nhưng áo khó rửa ấm chén ý, mẹ để giặt còn con vào rửa .

Trâm kì kèo, mẹ vẫn kiên quyết bảo:

- quần áo có gì mà . xưa mẹ bốn đã thau quần áo đầy ra giếng, tự kéo nước rồi. Bây có phòng với van nước, quá rồi khó nữa? Có việc có Huyền nó làm được? Có không?

Huyền lấm lét nhìn , nói :

- Mẹ nói đúng , việc này có khó , chị cứ vào nhà rửa chén .

Trâm em gái nói vậy cũng dậy đi . thúng đến đặt cạnh , bảo:

- Giặt quần xong con rửa cho mẹ chỗ vòi voi này, nương sắn nhổ cho mẹ. Sắn mới lôi hết rồi, đi vài vòng cũng được nhiều đấy.

Huyền "vâng ạ" rồi tiếp tục chăm chú chậu quần . Mẹ đứng nhìn con bé giây rồi bỏ vào nhà. Con bé như lời mẹ dặn quần áo cẩn thận, đó rửa sạch chỗ vòi voi mẹ nhổ về, nước rồi đặt tạm trước cửa bếp. Trời , lấy của đội đầu, rảo bước cổng lên .

Nương của xóm Bọ Rùa trải dài dọc con dốc, sắn mới được lôi hết lên, nương toàn sắn nằm dọc lộn xộn. voi mọc khắp nương, lá có mềm như nhung. nhớ tới từng một hiếm Vũ nhân cô giáo có việc đi rủ con bé trốn ra giờ ăn chiều. đứa chạy tới nương sắn rậm rạp, bẻ lá sắn làm vòng cổ vòng , tết nhiều lá sắn thành cây chổi nhỏ, thành bím ... Cây cây nào cây nấy cao vút, hai đứa trẻ bốn tuổi nhìn chỉ thấy những dải lá xanh mướt khẽ đu trong gió, che khuất nắng mặt trời đang chiếu rọi.

Thật lòng Huyền rất với Vũ. bé từng có bạn cùng tuổi, Vũ là đầu tiên, nó quý cậu. Đột cậu nên nóng nảy hung dữ, nó vẫn kiên trì làm cậu vui , như cái cách mang niềm vui cho nó. Nhưng còn chưa cậu cười, cậu đột ngột học, không nó nào.

chọt cành hoa tim cong cong như vòi voi nhỏ, ngẩn người.

Mùa sắp hết, con bé có dẫn đi xem đúng lúc đẹp ?

#

[1] có tên khác Dền voi, Cẩu trùng, Đại vĩ đao, Nam độc hoạt; có tác dụng thông huyết, trừ thấp, thanh , viêm, được theo kinh nghiệm gian để chữa phong thấp, sưng khớp, đau lưng, mỏi , viêm , nhọt tấy, bong gân, tụ máu... (Nguồn tham : youmed.vn). Còn mẹ tui thì hay dùng vòi voi để chữa răng.

người google để thêm về loại này nha!