trong thường kháo nhau muốn Thường giàu có nào cứ đến xem sẽ rõ. Sự xa hoa, sang của ấy thứ dân đen có tưởng ra đâu!

phủ bao tường gạch cao chừng năm đến sáu Thước Kinh (1). mặt sau đều một cửa vào kiểu nguyệt môn, phần mái ngói âm dương, cổng tấm hoa đúc rất mắt.

Vào phía trong phủ, thứ ta gặp tiên là bức bình kiểu cuốn thư. Phần phong cao gạch, trang trí vân mây sóng nước sinh động. văn linh ở tâm được nổi tinh rực rỡ, phần bình phong có phần giản hơn khi thúc hoạ mại. bình để tà khí, may và trường tồn cho gia thì bể cùng non bộ đặt bên trong cũng mang ý nghĩa phong riêng, là điều tiết hỏa khí và tụ phúc. Lại chính non bộ với tạo tác núi non trùng điệp xen lẫn những cây sen, làm chỗ ẩn mình cho cá trong bể cạn đã điểm tô nhẹ , thái cho dãy kiến trúc đồ sộ sau.

chính đường, tiền đường cùng các phụ trong phủ lão Thường càng xa hoa gấp bội với bên . Bộ khung nhà toàn gỗ lim với các cao, đều, thanh , dáng thu hạ thách, được nâng cao bởi bệ đá thanh. vì kèo, liên ba, đố bản không được trang hoa văn cầu kì vẫn rõ sự chuốt trong từng . mái nhà dùng ngói âm dương chính, một số sử dụng ngói thì lợp đến tận hai .

Nhẩm tiền vào xây dựng phủ này chao ôi cứ phải hết cả lưỡi!

thân nhà quanh năm chỉ quen ruộng vườn căn nhà tranh vách đất xệ, nhờ dịp phủ tuyển người theo hầu Hạc mới được tận mắt nhìn thấy ngơi to đẹp này, trong ai nấy xuýt xoa không ngớt về cuộc sống hoa của phường quyền .

nối gót Lúa đi qua số tòa kiến trúc phụ nhau mới dãy nhà .

cậu là một nhà phụ ba hai rộng lớn xây trên nền cao, vỉa bằng đá thanh, nền gạch Bát . Gian giữa là tiếp khách, còn lại để nghỉ ngơi, một gian là nơi sách. chái cạnh người theo hầu, hiện mới chỉ chái có người là Lúa, chái lại chờ hôm nay chọn người.

Lúa đám người nghển đầu nhìn ngang liếc nhớ lại bản khi mới nhận vào phủ. Gã lúc ấy cũng giống họ thôi, phủ đệ tường ngói dày này khiến vô tò mò, chỗ nào muốn nhìn ngó chỗ nào cũng hóng chuyện, nhưng vào phủ lâu rồi sẽ muốn nhìn nữa, mà đôi khi là không dám nhìn, không thể nhìn.

- cậu xếp hàng chờ ở , gọi đến ai thì vào. được nhận theo hầu không được nhận cậu cả định, nên nhớ gặp cậu lời ăn nói cử đàng hoàng vào đấy! - Lúa cao giọng nói, quên đám một tránh cho chúng cậu mà vô lễ. - đầu tiên, ! Ngô có đây ?

- Có, dạ tôi đây ạ!

Người đầu được hớn hở bên trong , điều chưa được bao lâu đã thấy trở , mặt mày ngác như thể hiểu chuyện gì cả. Mới người ta còn tưởng quên gì đó mới lấy nhưng có một nhân tiến làm tác mời hắn rời đây.

Đám người đang chờ được gọi thấy vậy khẽ ghé trao đổi với nhau vài . gã trong cùng chỉ đủ nói được đôi ba là cùng, không biết bên trong đã xảy gì thằng cha này bị đuổi nhỉ?

Tiếng lặng xuống khi theo được tên. thanh niên tín đi vào rồi trở ra cũng nhanh chẳng người tiên là bao.

Đám chờ lại thêm một phen xao, có khi lời phong thanh tính ôn hoà của chẳng hề đúng chất đây cũng lại chủ nhân khó hạ? Thật khó , song trong lòng ai cũng thấy nhiên kiếm được nhà giàu còn khó hơn cả tưởng.

Ước chừng chưa đến một canh giờ (2) ngoài sân còn nhất chàng trai đứng chờ.

Thiên cửa gian chính khuất tấm che lòng dạ chồn không . Những khác không được theo có nghĩa của chàng rất lớn, nhưng nhìn tình quan rằng bản thân sẽ không giống bọn họ.

- là Thiên ? - Lúa cất giọng hỏi, tay lật tờ giấy ghi ba đời nhà Thiên, là một cậu trai xuất thân nông không có gì đặc biệt, biết có được Hạc nhận hay đây?

- Đúng , tôi Thiên. - Thiên đáp , thản dù vậy vẫn nhìn nét lo trên gương mặt chàng.

- Được , vào .

Chờ Thiên qua Lúa liền rón rén đi đến nghe . Đừng thấy gã nghiêm tưởng gã không thích hóng hớt , vờ đấy! này đến người khác không được Lúa cũng mò lắm chứ, rõ Hạc có khó tính mà chọn được ai nhỉ?

Thiên bước vào trong nhìn một lượt. Gian có kê một trường kỷ gỗ cừ cùng chậu hoa nhài nho nhỏ toả ra mùi chịu, nhưng không thấy bóng nào. cạnh một gian không được , một gian được ngay ngắn hai bên. Thiên chọn đi đến không rèm.

gian phòng không có mấy thứ đồ sơn vàng phô bày giàu có làm người chùn bước thân phận. hết đồ đạc trong quen thuộc có phần xảo hơn , duy chiếc phong sau sập gỗ là khiến Thiên chú hơn cả.

Trên phong thêu cảnh đàn chim hạc cánh bay phiêu diêu nền trời xanh. thuần trắng hoặc điểm xuyết chút sắc đen vờn văn mây cuộn ảo như chốn bồng cảnh.

Nhưng khi nhìn ngồi trên sập trước bình chàng thầm than, thì ra chiếc bình phong ấy có đẹp đến đâu cũng chỉ là vật làm nền cho người mà thôi.

ngồi trên đương tuổi thiếu niên, dáng hơi gầy cũng không lắm có lẽ chỉ đứng vai Thiên là cùng. Nhưng chàng chẳng ai chú đến mấy ấy quá lâu mặt khí chất thiếu niên khiến người để tâm hết thảy.

Mặc cho nét trẻ con còn cũng chẳng thể đi anh tuấn ra từ nét gương mặt cho đến mày, mũi, cánh . Mặt mày niên đẹp đẽ quan (4), chất lại chẳng hề thua kém. Từ dáng ngồi cử chỉ nhỏ như nghiêng mặt, cúi đầu, nhấc tay đều mang đến cảm giác nho nhã nghiêm chỉnh.

Chỉ là Thiên nhận ra dưới ánh nắng loá nước da thiếu hiện sắc trắng xanh nhợt nhạt. lại những đồn đoán về cậu ấm này, xem chừng chuyện bệnh lâu năm là , nữa tình trạng sức của cậu tốt .

Kể từ khi Thiên bước chân phòng mắt chàng chưa hề khỏi Hạc, muốn lờ đi cũng , nhưng đáp lại mắt . Tính cậu không thích chuyện dở dang, miếng trầu còn chưa têm xong thì sao thể bỏ đấy mà làm khác?

Năm ngón tay nhỏ nhắn búp măng thuần thục lá đã được vôi tỉa thành hình cánh têm lại rồi cài cau, sau cùng vào miếng tỉa , này mới là xong một trầu têm cánh phượng. xuống , ngẩng đầu nhìn người đang ngắm cậu.

- Anh tên là ?

của hơi rũ xuống khiến vẻ buồn, nhưng làm sao khi đôi mắt ấy nhìn thẳng vào Thiên lại chàng sinh cảm nó bén lạ thường. Chàng vội vàng để ánh của , đáp.

- cậu tên là .

- Thiên? - ngạc nhiên, tiếp. - Là chữ thiên nào?

- Chữ mang nghĩa đổi (4). - Thiên lờ mờ đoán ngạc nhiên của do , chàng giải thích thêm. - Mẹ tôi vốn muốn chữ nghĩa chỉ cao (5), nhưng sợ phạm kỵ huý (6) nên đổi thành chữ mang . Bà nói dù sao cũng là thiên, lòng thế nào thì thân sẽ thế .

- Ra là vậy.

vòm trời này là đất của Thiên tử hiển nhiên thể xuất hiện thiên. vậy cũng gạt đi hỏi trước mặt cái tên thân nào, để rồi phải thật nhiều mùa hạ mới hay chữ thiên trong chàng sao.

—-

Chú :

(1) Thước Kinh: dùng của , kèo, gian, , chiều dài đi hay khoảng cách khu . Thước Kinh thời Nguyễn trong có giá trị trong khoảng 42,4 - 42,5 cm.

(2) Một canh giờ: khoảng 2 hồ hiện .

(3) ngọc: sức mũ. Thường chỉ đàn ông mạo đẹp.

(4) Thiên (遷) : thay , di dời.

(5) Thiên (天): , bầu .

(6) tìm hiểu của Lạc Triêu, căn vào nội sách huý Việt Nam qua các của tác Ngô . Trong 5 lần vua Minh cho ban bố kiêng và truyền một chỉ dụ liên quan đều đến chữ Thiên (天).

đó, dựa theo Các trấn xã danh bị lãm (đời vua Gia Long), dư (đời Minh ), Hà Nội địa bạ (đời vua Tự Đức) và Đồng địa dư chí ( vua Đồng Khánh) có thể thấy dưới thời vua Mạng một số xã/ và tổng xã vẫn dụng chữ Thiên (天) trong tên địa , đến năm vua Tự mới thay đổi.

Tuy nhiên, để cẩn thận phép Lạc vẫn sẽ kiêng húy chữ (天) trong nội dung truyện Hạc đầu đình.

Việc Lạc sử dụng đồng âm với Thiên (天) là Thiên (遷) dựa theo hai ghi chép sau:

nhất: lệnh kiêng lần nhất vào năm Minh Mạng thứ 1 (1820) chỉ dụ của vua, bộ Lễ ban bố chữ đồng âm thì không (nguyên văn: Chí như đồng âm, bất tại cấm lệ).

Thứ hai: Tên xã Thiên Đông () thuộc tổng Khê Thanh tất cả các tài đều vẫn ghi tên . Có lẽ vì Thiên tên này là Thiên (千: nghìn), vì không phải .