CHƯƠNG 12: MÙA “”

thoát thoi đưa, thỏi thời thế vội vã những đông lạnh giá lại. Sau ngày 20/11 rực rỡ , và Sơn lại quay với cuồng quay của hành, cử. gì bất ngờ khi kỳ thi học thúc, tên Thủ khoa và lại chễm chệ đầu bảng của cả khối mười, khiến thầy cô vừa lòng, bạn thì vừa khiếp.

tháng Chạp, cái rét ngọt đầu đông bắt đầu chuyển thành cái căm căm, cắt thịt đặc trưng của đồng bằng Bắc Bộ, kéo theo màn mưa dầm dề một màn bọc mờ ảo lên những rặng già sông.

Lũ học sinh bạn đứa nào đếm từng ngày. rồi, nghỉ Tết Âm lịch cũng được bảng tin. Chỉ vỏn vẹn có đầy ngày , nhưng với trò nghèo quanh năm cắm mặt vở, nhiêu đó đủ để tụi nó rơn như chim sổ .

Lão nát của Giang từ thua bạc cháy túi trước đông đến giờ vẫn dờ dạt đi đâu tận móng cái ngoài , lắm mới đêm để lùng sục bạc lẻ rồi lại biệt tích. Giang dọn dẹp loa căn nhà lạnh của mình cho có , rồi thản nhiên mang "bạn tiến" sang cắm chốt luôn bên nhà Sơn để phụ giúp hai cháu.

Trời lập xuân rét buốt căn bệnh của nặng, nữa xương tuổi già ngày nay ngày buốt, bà có thể phụ giúp những nhẹ nhàng giản. công sửa , nhất trong ngoài đều được hai đứa giành .

“Giang! ra chỗ khác tao cái tường coi, lẩn tí nó đầy đầu bây !” Sơn chiếc áo phao cũ sờn ba lớp dày cộp, một cầm tre buộc chổi rơm, xách xô nước vôi trắng xóa, lên thằng .

đang ngồi dưới đất, hí hửng bàn đánh rêu trên chiếc nồi , mắng ngước đầu lên cười:

“Đại cứ việc quét, em dạo này quá, tí vôi cho nó highlight sành điệu đón Tết. Mà , tao vừa sạch đồng rồi nhé, tí lau khô mâm quả chuẩn bài.

Sơn mâm đồng sáng Giang, lại nhìn những vệt rêu đầy trên má, trên của thằng bạn đành cười lực.

mặt đi, vừa vào xô lẩm bẩm cằn : “ là hâm.” bàn vôi cố bôi thật để không một giọt vôi nào trúng Giang.

hai Tết, hai đèo trên chiếc xe đạp ra phiên sắm . Chợ Tết vùng quê nhiệt và rực kỳ, mùi nhang trầm thơm nồng mùi lá dong xanh , mùi mật mía ngọt lịm và kêu quang quác khắp góc chợ.

Giữa rã ấy, tiếng mời chào, mặc cả của dân quê lên xôn xao:

“Ai thịt .... Thịt ba chỉ ngon, gói bánh chưng bài đây!”

“ bác cháu ơi, nải to tròn, quả lẻ số, mâm ngũ quả đẹp lắm nè,....”

Sơn dừng lại ngay trước sạp chuối xanh khuất bên hông . Anh từ túi áo phao ra một cái ví tiền bằng vải nhỏ màu, cẩn thận vén từng gấp để đếm lại mấy đồng bạc lẻ lẻ tẻ bên trong.

Sơn chỉ nải xanh , quả đều tăm tắp mọc hướng lên như những chở, hỏi giá. Bà cụ bán hàng hai đứa trẻ mười lăm tuổi mặc áo đồng phục, liền báo cái phần "" vì Tết hàng khan hiếm.

Nghe số, anh khẽ nhíu . Hôm đi bà đã lên một danh nhiều đồ cần phải chọn, mua nải chuối này mua mứt Tết cho bà sẽ hụt mất . mâm ngũ quả thờ ngày Tết của mẹ ông thì không thể sài được. Sơn , thở dài một cái định rút tiền ra trả.

Thế nhưng, kịp đưa tiền cụ, Giang ở bên cạnh nhanh như cắt giơ tay chặn tay lại. Cậu lên phía trước, chắn ngay trước mặt Sơn, trưng ra cười toe toét, xớt:

“ ơi, bớt cho bọn cháu một tí đi mà bà! Bọn cháu sinh nghèo, đi chợ Tết cho ngoại đang ốm ở nhà thôi . Bà , bớt cho bọn cháu lấy đầu năm, giêng tụi học giỏi giấy khen khoe bà luôn!

Sơn , nhìn cái dáng vẻ mồm dẻo Giang mà cạn , hai tai vì ngượng. Cái thằng này thường ở ngạo là , sao đi chợ có thể đổi giọng nhanh mức dẻo kẹo như vậy được chứ? Sơn giật gấu áo Giang, thì :

“ kia, mày cái gì thế? Người ta nhìn kìa…”

Giang thản như không, còn ra sau vỗ Sơn ý bảo "cứ im lặng để lo".

Bà cụ nhìn cái mặt sáng sủa, ngoan lại miệng của Giang, rồi lại liếc nhìn nhóc da trắng môi đang ngượng đứng nhí sau, lòng trắc ẩn của người già bỗng trỗi dậy. cụ phì cười, tay múp:

“Cha anh! Khéo mồm khéo miệng không biết. rồi, hai thảo giúp bà, bớt nghìn lấy đầu năm đấy nhé!”

“Cháu cảm bà ạ! Bà ở mà bà tốt bụng này vui lắm!” Giang nhanh nhảu đón nải chuối, cẩn thận đặt vào làn đỏ bên , quên quay sang nháy mắt đầy đắc với .

năm nghìn đồng vừa được kiệm nằm trong lòng bàn , rồi lại cái bộ "đại công " của , cục tức trong chốc tan biến sẽ, nhường chỗ một cảm giác ngọt ngào, ấm áp kỳ.

Chao ôi, mộc này đã nhiêu không . Ở kiếp , Tết Giang chỉ là ngày trốn chui trốn lủi khỏi những đình , là những bữa mỳ tôm úp vội vàng trong phòng tối tăm, lạnh ngắt. Cậu ghét Tết, sự sum của thiên . Vậy mà đây, giữa cái rét buốt của quê, nhìn lưng gầy của đang nghiêm chọn quả cà , Giang chợt nhận ra: ra Tết lại có thể ấm áp đến thế này.

“ Sơn! Lại đây bảo!”Giang bỗng gọi giật , tay.

quay lại, chưa ú ớ đã từ sau ra một cành đào nhỏ xíu, hoa sương hồng rực, chỉ có vài bông sớm đón xuân. Cậu , híp cả mắt vào:

“ cái này đi, về trước cửa nhà cho đẹp.”

Sơn nhìn phai nhỏ chúc dòng người qua , rồi lại nhìn , khẽ thở dài :

“ cần đâu.... phí...... rồi cũng héo..... Tiền đấy để mà mua thêm hộp mứt gừng cho bà, mua hoa làm .”

“Lo gì, tao cho tao..... nay tao ăn với mày........ cũng có tí chứ! Với người ta bảo là có sắc đỏ sắc hồng nhà cả năm mới đổi vận, mắn mới hanh thông được. Tao đã phán thì có sai.”

Giang vừa nói, vừa tiền lẻ từ trong túi ra đưa cho bán hoa, dứt không cho Sơn có . Cậu niu cành trong .

Sơn khựng lại, cành phai rung rinh trong , rồi lại nhìn cười chân thành, bao trong của Giang. Anh cúi đầu, xách làn đỏ chứa rau, củ đi trước, cúi để giấu đi sự xúc động đang lên trong , âm nhỏ như kêu nhưng mềm vô :

“... Biết rồi. thôi, còn việc ở nhà, muộn kịp lá với đồ đỗ để gói bánh đâu.”

Đi khúc , gần đến bán , Sơn bỗng chậm bước lại, mắt liếc nhìn một sạp hàng treo , sơ đủ màu, giọng chút ngập thấy.

"Mày đứng đây chờ chút."

Giang nhiên nhìn Sơn sạp quần áo, không chuyện gì, chỉ biết ngoài ôm đào chờ. Một lúc sau, Sơn quay lại, tay cầm một lông , mặt không tự nhiên.

"Cho mày." Sơn về phía , không vào .

Giang mở túi ra, bên trong là quần áo mới, một cái áo cổ tròn màu xanh và cái vải dày, đều là bình dân ở chợ còn thơm mùi vải mới, không phải .

"Mày tao?" Giang trố mắt, áo lên ngắm, không ngờ tới.

"Tao cái áo cũ năm ngoái đến giờ, chỗ tay sờn hết rồi, lại không đủ ấm." giải , cố tỏ ra thường nhưng đã đỏ lên. "Tết nhất, ít nhất cũng có một bộ tử tế mà mặc."

Giang ôm quần áo trong , lòng dấy lên một cảm giác ấm khó tả. , với cảnh nhà Sơn, số này không phải là nhỏ, là anh đã tính , cân đo lưỡng mới có ra một khoản vậy.

"Cảm ơn mày." Giang nói, giọng nhẹ đi hẳn so với vẻ dẻo mồm lúc ở chuối. "Tao mặc cái đi chúc , cho mày nở mặt ."

"Nở mặt mày gì, mặc cho ." Sơn đáp cụt lủn, nhưng bước hơn một , như giấu đi ngượng trên mặt, vàng làn đi trước, để phải , vẫn ôm bộ quần áo như ôm một báu vật.

Về gian nhỏ, hai lập tức tay công đoạn chuẩn bị gói bánh chưng, công việc mà kiếp trước cả cùng nhau làm.

vụ ra khơi lá dong. Nước giếng mùa thấu xương, chạm tay đã dại mười đầu tay. Giang cọ rửa từng gân lá vừa xuýt xoa, nhưng thấy vui lạ . Ở gian bên cạnh, Sơn đang khéo léo đồ xanh, giã rồi từng viên tròn trịa, thịt chỉ cậu thái miếng , tẩm ướp ngập hương tiêu nức .

Khi mọi nguyên liệu đã sẵn sàng, đứa trải một chiếu cũ ra giữa nền khấp khểnh. Bà Nguyệt gượng ngồi bên cạnh trên chiếc , dù gương mặt vẫn còn mệt mỏi nhưng đôi mắt già nua lánh niềm vui hiếm hoi. Bà kéo tay lại gần, bắt đầu tay chỉ việc.

“Bánh hình vuông, tượng trưng cho đất. Ngày xưa Liêu bánh lên , bánh vuông là đất, tròn là trời. Đất vắn, bao , che loài, nên bánh chưng mới vật thiêng liêng nhất ngày Tết.” lật chiếc lá , tay thoăn thoắt đã vì tuổi. “Nên bọc phải xanh, phải lặn, không rách không sâu. Đất mà không lành không nuôi cháu ạ. cũng như chọn đứng, mình tin, chọn kỹ, chọn bằng mắt thật chứ không phải nhìn qua.”

Sơn lia lịa, thanh tú thẳng ra mặt, đôi mắt vắt chú từng run rẩy nhưng đầy thuần thục của bà.

“Lá phải trải đúng chiều, mặt xanh đậm úp xuống dưới để luộc xong màu đó vào bánh, nhìn mới mướt, mới .” Bà xếp thành hình chữ , chậm . “Cái đẹp vậy, không phải thứ phô bên ngoài. Thứ đáng giá nhất giờ cũng ở trong, phải đủ lâu thấy được.”

ngồi xếp bằng đối diện, im lặng đong gạo đổ lòng lá, không trêu lần này.

“Gạo nếp phải ngâm trước , ngâm dù bao lâu cũng .” Bà phủ một lớp gạo trắng lên lá, tay. “Gạo dẻo là cái kết dính mọi thứ với , thiếu nó thì hết. nhà, nghĩa, cần có dẻo đó. Không , không mềm, mà dẻo, lực uốn chứ không gãy.”

“Đỗ giã bọc thịt, thịt nằm cùng.” Bà đặt hai miếng ba chỉ vào giữa, vuông . “Thịt có vị béo, thịt nạc có vị ngọt, tưởng nhau mà lại cần nhau. nạc , mỡ thì ngấy, phải có đủ mới cái vị của chưng thật sự. sống không thể toàn toàn , người cạnh mình cũng không thể đến , nhưng biết vào chỗ thiếu của thì lại thành đủ.”

Sơn lúc này bặm môi vụng về, tay luống gấp nếp lời chỉ. Giang nhìn cái điệu bộ căng như đàn của , không mà cười, trêu:

“Này thanh , thả lỏng cơ mặt xem nào. Gói cái bánh chưng Tết chứ có phải đi thi quốc đâu mà mặt mày nghiêm trọng như sắp đi đánh trận ?”

“Mày mồm đi, lượt đầu đây lên!” lườm Giang một cái, nhưng vành hơi hanh đèn dầu.

cười, vỗ vào mu bàn Giang rồi tục:

“Rồi lại, từng góc cho vuông, thừa không thiếu.” Bà kéo nếp lá lại, bàn tay nhăn gấp từng góc rãi, thuần như đã làm hàng trăm lần. “Cái bánh chưng là của đất, của sự , của tấm lòng biết ôm lấy mọi bên trong không để rơi ra ngoài.”

kéo sợi lạt qua thân bánh, từng nút một.

“Lạt buộc vừa tay thôi, không quá không lỏng . Chặt thì bó, bánh không được. quá thì bung, mất hình hết.” Bà nhìn lên, nhìn lượt từ Sơn Giang, giọng lại.“Có đủ đất lành, , gạo dẻo, đỗ bọc , cho vuông, luộc đủ giờ thì mới .” Bà đặt chiếc bánh đầu tiên xuống, nhìn nó một lúc. “Thiếu một thứ là hỏng. Người nương cũng , có mới làm nên đất tròn.”

Căn nhà nhỏ hẹp, vách đất lúc này lại nồng đượm mùi hương , mùi nếp hoa vàng với thơm bếp. Chiếc bánh đầu tiên sự cầm tay chỉ việc của bà Nguyệt rốt cuộc hoàn thành, dù sợi lạt Sơn có hơi lệch một , nhưng tổng thể vẫn vức, sắc cạnh trò.

Đến thứ , Nguyệt nên lùi sau tựa vào thành hai đứa làm. Giang phong trổ tài tay gói một chiếc và quả là cho ra một tác dạng, góc thì , góc thì , trông méo như cái bánh giò đại.

Sơn nhìn bánh của Giang thì cạn , anh chặc lưỡi lực, liền xích lại gần, lấy bàn tay của Giang để nắn các góc lá. Khoảnh khắc những tay dài, rượi của lấy tay của cậu, Giang lại. Khoảng cách giữa hai gần đến Giang có thể ngửi thấy thơm quyện với mùi xà phòng bánh quen thuộc trên Sơn.

“Nhìn , phải này này…” Sơn vừa cúi đầu bẩm chỉ bảo, vừa chuyên chú buộc sợi lạt tre qua thân bánh.

Dưới ánh đèn tù mù choạng tối mươi sáu , vệt hồng má Sơn lại ẩn hiện. Giang không gì, im lặng để mặc Sơn dẫn dắt bàn tay .

Chiếc bánh chưng đầu trong đời cậu tự gói, dẫu có méo , dẫu có vụng về, vì có sự hiện của Sơn, thành chiếc bánh hoàn hảo . Kiếp này, cậu không còn ăn tôm một mình trong xó nhà lạnh nữa. Cậu đã có gia thực sự, có mùi khói bếp áp có người con trai đang bảo bọc cậu bằng tất cả dịu dàng thầm lặng.