Ta nhét vào loạn, tay quệt mồ hôi trán, tiếp tục đào hố trồng , hứa chắc:

“Con lấy chồng , lớn sẽ rước rể , cùng phụng dưỡng tổ phụ, và cả cô .”

Ông nhìn :

“Nha đầu ngốc, t.ử mà giỏi quá thì sau sẽ khổ cả đời . Ông chỉ lấy được chồng, sống tháng an lành.”

Trong cái nồng của mùa hạ, một cơn gió thổi đến, cuốn ta vừa thốt lẫn trong :

“ chính là ngày lành, nào có con, nơi chính ngày lành.”

Vườn nhỏ ta sóc , thỏ ta sinh lứa. Khi cô và mẫu bịu trong bếp, bà mắng ta tham đầu thai, vừa dạy ta cách biến những món ăn đạm bạc thành tế như hoa.

năm chín tuổi, tổ mẫu như không mắng nữa— biết vì tuổi cao mắng không , hay cuối cùng cũng đã nhận ta .

Ta thì , lòng tính toán chờ đến chợ sẽ mang con thỏ mới sinh đi đổi vài con gà con, gà , trứng lại nở gà, vừa ăn vừa bán lấy —nhà ta chắn sẽ ngày càng khá .

02

Cuối cùng, con chẳng thể đi được. Cuối hạ đầu thu, sông Hải Lãng dâng nước lớn, đều chịu nạn. Tổ mẫu rốt chẳng còn nổi ta nữa— bà nhiễm hàn trong lũ, gió thu mới thổi đã đổ bệnh .

cô bán thân lấy tiền mua t.h..ố.c cho tổ mẫu, môi lại nói nàng đã lớn , khó gả vào t.ử tế, đưa đến thanh làm nhị .

Tổ phụ vừa ho sụa vừa xoa đầu Hoàng, ta ... họ định thịt nó. Trong nhà đến cả bắp đã ăn cạn rồi.

Ta ngồi bên Tiểu , kéo vạt áo tổ , đầu nói:

“ con , bán con là có bạc bốc .h.u.ố.c cho tổ mẫu . Con ăn , con thì nhà còn đỡ tốn lương thực... Đừng g..ế. Tiểu không?”

bầu không khí nề của người , ta nhặt lấy đòn đổ tường , gánh thùng nước lớn, tay xách Hoàng, tay nhặt đá , chân vững vàng chạy tới rồi quay lại. Mồ hôi đầm đìa, ta hển mà môi :

“Ngài xem, sức nam nhi đâu! Việc gì con cũng làm được, lợi thà.”

cạnh, những hài .ử đã mua ai nấy ủ rũ. Nhìn ta sắp bán mà hởi, háo hức như , đám trừng mắt nhìn đầy ai oán và ghét .

mình rao , miệng lanh , chọc cho Anh —người tới mua —phì cười:

“ sao lại lanh được ? Xem ra là khuôn mặt lanh lợi, gan ngốc nghếch đây.”

Nể tình cùng quê, vẫn bỏ ra bảy lượng bạc mua ta—nhiều hơn Hoa ở đầu thôn tây những hai lượng.

Cô cô ôm .h.ặ.t lấy ta, khóc đến không buông tay. quỳ chiếu rách nơi tổ mẫu nằm, dập đầu. Đôi mắt đục của bà, khổ nạn cả đời hiện lên thớ thịt, như cội du già cỗi .h.ế.t đứng nơi đầu làng. Bà như nghe chuyện , nắm lấy tay ta:

“Đồ... đồ nha đầu c.h.ế. tiệt, đi rồi thì đừng quay lại ... Nhìn... nhìn thấy ngươi, ta thấy ...”

Thật , lòng ta chẳng hề . đưa tay quệt đôi mắt rõ có không, ngược lại còn nắm c.h.ặ. t.a.y :

“Tổ mẫu , phải sống thật tốt. Sau này con kiếm được tiền, nhất định sẽ gửi về. Sẽ cho người được ăn một bữa có ba cái giò heo!”

xác nhận mấy lần ta sẽ được phủ lớn làm , rồi mới một thật sâu, gỡ vòng ôm c.h.ặ. của đang đến hơi kiệt . Ông ta bọn môi giới , xếp Thu đi ra khỏi viện bước, mới tập đuổi , nhét vào ta túi vải :

“Tiểu Vũ, Tiểu à... trách nhà mình. Ra ngoài rồi thì sẽ không c.h.ế.t đói đâu. Nghe nói thùng nước chén hộ trong thành, trong đó còn cả thịt lớn ấy.”

mở túi vải , bên trong là tai , cùng chiếc nhẫn cũ kỹ không liệu vẫn đeo trên ngón khô như dây của tổ mẫu.

lại mái nhà , ta khẽ dài , không ngoái đầu nữa. Vườn rau nhỏ ta, đậu còn chưa hái— là đáng tiếc...

Suốt đường, ta ngoan ngoãn, miệng ngọt không nửa lời, cũng sắng phụ môi giới làm , giúp cơm. đám hài t.ử trầm ấy, Anh thúc ta hoạt bát hiếm thấy, liền đầu nói sẽ tìm một chủ nhân tốt nhất.

03

Thời tiết ngày một lạnh hơn. trận tuyết đầu mùa, ta rốt cuộc đến được kinh thành.

thúc giữ đúng hứa, trước khi các ta đông cứng rụng mất, đã bán vào phủ của lão Ngô ngõ Kim . Anh đích đưa đến trước mặt sự, khen ta chân nhanh nhẹn, sức lực hơn . Trước còn đầu dặn :

“Phải chỉ làm việc, sống cho tốt.”

Anh thúc quả thực không ta— Ngô là một chủ hộ tốt. Ngày phủ, được một bộ áo giày —là y phục tốt mà ta từng mặc đời. Mặc trên người, lòng ta âm thề: ta nhất định chỉ , dụm bạc thân, rồi làm thêm năm , đón một tế về Hà, mua thêm , theo người nhà sống cuộc đời .

Sau học xong những củ cơ , vì quen ở quê, ta được phân về dưới trướng Chương , người quản lý cỏ vườn. Chương ma tuổi bốn , là rắn rỏi cứng . Bà nhìn dịu , bẩm:

“ không muốn người, chia rồi cho ta một nha …”

Ta vờ thấy lời oán thán ấy, ngây mỉm cười bà.

cũng cười, lắc rồi dẫn ta đến hoa phòng, tỉ mỉ dạy cách các lan. đầu tiên ta biết hóa ra những đóa hoa sa này phải dùng vỏ cây phối với được. trao ta một chậu :

“Nếu thể chăm được nó nở hoa, thì ở lại đây học hoa cỏ, còn không thì đi tìm quản, để ngươi khác—chuyên .”