Thi thoảng, mệt mỏi ta lòng mẹ mà hỏi: “ đối tốt con vậy?”

Mẹ chỉ dịu :

“Vì Đại Nha của mẹ biết cố gắng mẹ nở mày nở mặt. Trước kia cũng sinh được trai là , bởi cả ngoại mẫu của con cũng dạy mẹ như thế. Nhưng mà… họ cũng nói nữ nhân không thể học sách, thế con học rất giỏi kia mà. Cho nên, người đời, chưa đã là đúng.”

ấy lắm, khiến ta muốn giữ mãi trên mặt mẹ.

Và lúc , — học hành, khi hữu dụng hơn .

06

Thế , hành đoạt hạng ta lại không suôn sẻ mong đợi.

Tháng vì không tâm , kỳ thí tiên ta chỉ xếp hạng mười . Nhưng chính tích mà không vừa ý ấy, cả lớp học sóng.

Phu tử tập thi xuống “bốp bốp”, vào chòm thưa, nổi giận quát:

“Có kẻ đến mà hồn phách lơ nơi , đến nỗi ngay cả nữ cũng không , còn mặt mũi nào nhận là môn của ta nữa?!”

Một , khiến ai nấy trong lớp đều .

hơn điểm ta thì ngẩng ưỡn ..ự. đầy đắc ý; kẻ thấp hơn thì cúi mặt bừng như m.á.u sắp trào ra.

chưa lại ở . người thành bỗng xuyên xuất hiện quanh ta, tay sách, lớn tiếng nói:

“Ngươi đoán , câu này tiểu đầu hiểu gì không? Có nào phao đâu đó mới làm bài thế?”

“Chắc là không hiểu đâu nhỉ? Không thì im lặng như vậy? Để ta giảng nghe thì .”

họ tưởng có thể kích , lại thật sự khiến ta đả kích — bởi vì những nói, những chưa .

Càng học, càng hiện: nếu hiểu chữ khi học thuộc, thì sẽ hơn nhiều so với nhét mù quáng.

Vậy nên, ta lặng lẽ bọn khiêu khích.

Sợ họ thấy nhàm, ta còn tình đáp vài câu:

“Ta thật sự không hiểu. Có bản thì ngày đến ngồi bên ta đi, xem ngươi bao ?”

Nhờ , có được mười bốn trong lớp làm " tạm thời" của mình.

Từ kỳ thứ hai, rồi thứ ba — thứ hạng của mỗi lần cao .

kỳ khảo thí thúc, bên cạnh ta chẳng còn ai…

Vì đã trở thành — nhất thực!

07

Thì , những trong nhà hoàn toàn vô ích — nó rèn cho thói quen suy cẩn .

Sau khi bù lại những bài vở đã bỏ lỡ trong đầu, ta càng học càng , mỗi lần tiến bộ một chút, lòng ta lại hân hoan một lần.

Mà vui ấy, dần dần chỉ vì muốn thắng người khác, đến từ tận sâu trong — từ chìm đắm trong nghĩa vở.

Trong người ngoài, đó ta ăn quên ngủ, không rời sách, một nữ nhi hơn hẳn phần lớn nam sinh trong học.

Phu tử cũng quen với việc ta vượt nam mà ông ta quý mến.

Thỉnh thoảng, thấy lộ vẻ chưa hiểu bài, ông sẽ chau , giả vờ giảng người khác, thực chất là giảng — khiến những người cũng chẳng .

Ta ông đang co điều gì — thường ta, nhưng giữa đám trò này, giờ chỉ có ta hy vọng ông.

cửa lớp, những ngoại xá ngày một xem ta nhiều hơn.

Cho đến một ngày nọ, một dáng xịt bước ra khỏi đám , đứng mặt ta, cúi người nói:

“Tiểu sư muội họ Hà, năm nay năm ta học ở đây… thể chỉ cách học muội ?”

Học chia thành ba lớp: Giáp, , Bính. từ lớp Bính, mỗi năm lên . Nếu sau năm vẫn không thi đậu nội xá, học phí sẽ tăng từ một lượng ba lượng .

Ba lượng bạc — là mức thu học phí của thục .

có triều đình chu cấp mới rẻ, nhưng đình cũng phần lớn dân , chỉ chu cấp được ba năm. Quá ba năm mà vẫn chưa đỗ, phải bỏ học về tìm đường khác mưu sinh.

Ngược lại, nếu thi nội dù học năm nữa, học phí vẫn không thay đổi. Đến khi đậu đồng sinh mới chuyển học, bởi khi , phu tử thôn học đa phần chỉ là đồng sinh, dạy được .

Hiện tại, xá và xá cộng chỉ có mươi trò, người lớn nhất đã học mười lăm năm, mười lăm năm , thôn học chỉ sinh mười người thi đậu đồng .

Nói khác, mười năm qua, thôn có bốn người được xem là sách thành tài, đủ thấy — con đường thật gian , mà kẻ học giỏi thì biết bao.

Người nam nhân kia, tay và cổ áo đều đã bạc trắng quá nhiều, e là năm nay đỗ, nhà y cũng chẳng còn tiền tiếp.

Nhưng — điều đó thì liên gì tới ta?

Nơi đường này, xưa nay nào ai giúp đỡ ?

Ta lạnh nhạt nhìn , hỏi:

“Cách học là bản của ta, cớ gì chỉ ngươi?”

đầu, trong mắt thoáng sửng sốt bị từ chối. Ánh nhìn kia dường như đang nói: ta chịu cúi đầu trước mặt người này, ngươi sao có chối ta?

đúng là cúi vẫn vẻ tự cao.

Ta bật cười khẽ:

“Vậy đi, nửa năm tới làm tiểu , .”

ấy vốn trả lại cái mạn vô thức y lộ ra, y chỉ mày thật lâu, lại thật sự khẽ :

“Được.”

ngỡ ngàng và xì xào đông xung , ta nhìn y lâu, rồi đột nhiên hiểu một của thế gian —

ra, chỉ cần trên có lợi , thì hay nữ cũng không quan .

— là đáng sợ, vừa thân thiết.

08